Türkiye Taşkömürü Kurumu Ocaklarındaki Ani Gaz Ve Kömür Püskürmesi Olaylarının Değerlendirilmesi Ve Olayları Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Abstract

Bu çalışmada, Zonguldak Taşkömürü Havzası’nda 1969 – 2012 yılları arasında meydana gelen ani gaz ve kömür püskürmesi olayları (derinlik, damar kalınlığı ve eğimi, atılan kömür miktarı ve açığa çıkan gaz hacmi vb.) istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Daha sonra olayların meydana gelişinde rol oynayan etkenlerden; kömürün yapısal özellikleri (kömürleşme derecesi, kömürün gevrekliği, vb.), kömür damarının içerdiği gaz miktarı, kömürdeki gazın desorpsiyon hızı ve kaya basıncı araştırılarak ani püskürmeye eğilimli zonların önceden belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu faktörlerin araştırılması için 7 farklı kömür damarından 19 adet numune alınmıştır. Yapılan deneysel çalışmalarda kömür damarlarının gaz içerikleri, dayanımları, kömürdeki gazın desorbe olma hızı ile kaya basınçları belirlenmiştir. Deneyler sonucu kömür damarları, ani gaz ve kömür püskürmesi olaylarına eğilimleri bakımından sınıflandırılmıştır.Bu çalışmada, Zonguldak Taşkömürü Havzası’nda 1969 – 2012 yılları arasında meydana gelen ani gaz ve kömür püskürmesi olayları (derinlik, damar kalınlığı ve eğimi, atılan kömür miktarı ve açığa çıkan gaz hacmi vb.) istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Daha sonra olayların meydana gelişinde rol oynayan etkenlerden; kömürün yapısal özellikleri (kömürleşme derecesi, kömürün gevrekliği, vb.), kömür damarının içerdiği gaz miktarı, kömürdeki gazın desorpsiyon hızı ve kaya basıncı araştırılarak ani püskürmeye eğilimli zonların önceden belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu faktörlerin araştırılması için 7 farklı kömür damarından 19 adet numune alınmıştır. Yapılan deneysel çalışmalarda kömür damarlarının gaz içerikleri, dayanımları, kömürdeki gazın desorbe olma hızı ile kaya basınçları belirlenmiştir. Deneyler sonucu kömür damarları, ani gaz ve kömür püskürmesi olaylarına eğilimleri bakımından sınıflandırılmıştır.