Polen - İTÜ Akademik Açık Arşive Hoş Geldiniz

Polen, İstanbul Teknik Üniversitesi akademik ve idari personeli, öğrencileri tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak açık erişime sunar.

İTÜ Açık Erişim Sistemi, öğretim üyelerimiz ve öğrencilerimizin uluslararası standartlara ve fikri mülkiyet haklarına uygun olarak ürettikleri kitap, makale, tez, ansiklopedi, sanat eseri gibi bilimsel ve sanatsal ürünleri sunmaktadır.

Supported by @SelenSoft Yazılım

Makaleler

Kitaplar

Kitap Bölümleri

Master Tezleri

Doktora Tezleri

Üst düzey bölümler alınırken hata oluştu.

Yeni Eklenenler

Erişim durumu: Açık Erişim ,
Emniyetli kılavuzlama için kılavuz kaptanları etkileyen içsel faktörlerin analizi
(İTÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Top, Çağlayan; Beşikçi, Elif Bal; 512192009; Deniz Ulaştırma Mühendisliği
Bu çalışma, kılavuz kaptan–gemi eşleşmesinin emniyet, verimlilik ve operasyonel tutarlılık üzerindeki kritik etkisini ortaya koyarak, mevcut uygulamalara alternatif ve daha rasyonel bir model önermektedir. Türkiye'de yürürlükte olan düzenlemeler, kılavuz kaptanların gemi boyutu, tonajı veya gemi türü gibi büyüklük temelli özellikler gözetilmeksizin her türlü gemiyi kılavuzlayabilmesine imkân tanımaktadır. Ancak saha gözlemleri, özellikle büyük tonajlı gemilerde risk seviyesinin daha yüksek olması nedeniyle, baş kılavuz kaptanların fiilen tecrübe temelli bir eşleştirme yaklaşımını benimsediğini ortaya koymaktadır. Mevzuatın tam anlamıyla uygulanması hâlinde emniyetsiz durumlarla karşılaşma ihtimali artacağından, baş kılavuz kaptanlar operasyonel güvenliği sağlamak amacıyla kendi profesyonel yargılarını devreye sokarak düzenleyici çerçevenin ötesine geçmektedir. Bununla birlikte, söz konusu uygulamanın tamamen kişisel değerlendirmelere dayanması, bu yaklaşımın sürekliliği ve standartlaşması açısından önemli belirsizlikler doğurmaktadır. Uluslararası uygulamalarda, idarelerin belirli hizmet sürelerine ve açık şekilde tanımlanmış büyüklük sınırlarına bağlı olarak kılavuz kaptanların yetki alanlarını genişlettiği görülmektedir. Diğer bir ifadeyle, gemi boyutu ve tonajına göre aşamalı yetkilendirme yapısı, birçok ülkede kurumsal bir standarttır. Türkiye'de ise yetki genişletme sürecinin düzenlemelerden ziyade, ilgili hizmet sahasında görev yapan vardiya baş kılavuz kaptanının anlık değerlendirmelerine bağlı olması, kurumsal tutarlılık açısından uygun olmayan bir durumdur. Bu uyumsuzluk, hem yönetmelik ile operasyonel gerçeklik arasındaki boşluğu hem de daha sistematik bir eşleştirme mekanizmasına duyulan ihtiyacı açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu nedenle çalışmanın temel amacı, farklı gemi tipleri için en uygun kılavuz kaptanın belirlenmesine imkân veren bilimsel bir karar destek modeli geliştirerek kılavuzlama hizmetinin daha güvenli, öngörülebilir ve ölçülebilir biçimde yürütülmesine katkı sağlamaktır. Araştırmanın ilk aşamasında, Türkiye'nin farklı pilotaj bölgelerinde görev yapan tecrübeli baş kılavuz kaptanlarla birebir görüşmeler gerçekleştirilerek kılavuz kaptan planlamasında dikkate alınan kriterler belirlenmiştir. Bu kriterler; kılavuz kaptanın liman özelindeki tecrübesi (LÖKT), genel kılavuzluk tecrübesi (GLKT), etap/boğaz kılavuzluk tecrübesi (EKT), kaptanlık hizmet süresi (KH), dinlenme süresi (DS), bedensel uygunluğu (BU) ve kişisel uygunluğu (KU) gibi hem mesleki hem insan faktörlerine ilişkin değişkenleri içermektedir. Kriterler belirlenirken resmi düzenlemelerden çok, sahada yaşanan gerçek deneyimler, geçmiş kazalardan edinilen dersler, kılavuz kaptan-gemi uyumsuzluğundan kaynaklanan operasyonel riskler ve baş kılavuz kaptanların karar verme süreçlerinde dikkate aldıkları hususlar temel alınmıştır. Kriterlerin önem derecelerinin belirlenmesi amacıyla, farklı pilotaj bölgelerinden seçilmiş baş kılavuz kaptanlar yada kılavuz kaptan yönetmeliklerinde görüşleri alınan sivil toplum örgütlerinde görev almış kılavuz kaptanlarla Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak anket çalışması yapılmıştır. Etik kurul onayıyla yürütülen bu süreçte, beş farklı gemi tipi (Car Carrier, Bulk Carrier Loaded, Bulk Carrier Ballast, Chemical Tanker, General Cargo) için her kriter 1–9 ölçeğinde ayrı ayrı puanlanmış ve her gemi tipine özgü ağırlık setleri elde edilmiştir. AHP sonuçları, büyük tonajlı gemilerde tecrübe kriterlerinin (özellikle LÖKT ve GLKT) belirgin şekilde öne çıktığını, buna karşın göreceli olarak küçük gemilerde KU gibi insan odaklı kriterlerin öneminin arttığını göstermiştir. Kaptanlık hizmeti (KH) kriteri ise tüm gemi tiplerinde tutarlı biçimde orta–yüksek önem düzeyini koruyarak, mesleğin temel bileşeni olduğunu ortaya koymuştur. Veri setinin parametrik olduğu doğrulanmış ve ANOVA analiziyle kriterlerin gemi tipleri arasındaki farkları test edilmiştir. DS, LÖKT ve GLKT gibi kriterlerde gemi tiplerine göre anlamlı farklılıklar bulunmuş; KU kriterinde ise yüksek standart sapma ve yüksek p-değeri, kılavuz kaptanlar arasında farklı görüşlerin olduğunu ve bu kriterin daha öznel bir yapıya sahip bulunduğunu göstermiştir. KU kriterinin bazı kılavuz kaptanlar için kritik önemde görülmesi, özellikle küçük tonajlı gemilerde personel operasyonel yetkinliğinin düşük olma ihtimaliyle ilişkilendirilmiş; buna karşın diğer baş kılavuz kaptanlar tarafından profesyonelliğin öncelenmesi nedeniyle düşük önem atfedilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, belirlenen kriter ağırlıkları VIKOR yöntemiyle birleştirilerek hibrit bir karar destek modeli oluşturulmuştur. Bu model, vardiyada görevli kılavuz kaptanların bireysel özellikleri ile gemi tipi için hesaplanan kriter ağırlıklarını bütünleştirerek en uygun kılavuz kaptan-gemi eşleşmesini belirlemiştir. Sonuçlar, küçük tonajlı gemiler olan CT ve GC için VIKOR sıralamasının mevcut sıralama usulüyle büyük ölçüde örtüştüğünü; buna karşın büyük tonajlı gemilerde (örneğin 199 m Car Carrier ve 292 m Bulk Carrier) sıralamanın belirgin biçimde farklılaştığını ortaya koymuştur. Bu durum, mevcut düzenlemenin büyük gemilerde tecrübe duyarlılığını yeterince yansıtmadığını ve risk bazlı eşleştirmeyi garanti etmediğini göstermektedir. Buna rağmen sahadaki baş kılavuz kaptanların, yönetmelikte sınırlama olmasa bile, fiilî olarak tecrübeyi önceleyen bir yaklaşım benimsedikleri görülmüştür. Modelin sonuçlarının bu örtük uygulamayla uyumlu çıkması, geliştirilen hibrit modelin operasyonel gerçeklikle yüksek düzeyde tutarlılık taşıdığını göstermektedir. Çalışmanın önemli sınırlılıkları arasında, gemilere verilen personel operasyonel yetkinlik değerinin tamamen subjektif oluşu ve gemiden gemiye değişebilmesi yer almaktadır. Bu kriterin gemi tipine değil, gemiye özgü değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Ayrıca kariyerlerinin erken döneminde olan kılavuz kaptanların görüşlerinin modele dâhil edilmemiş olması bir diğer sınırlılık olmakla birlikte, mesleğin doğası gereği karar verici pozisyonda tecrübeli kılavuz kaptanların referans alınması yöntemin güvenilirliğini desteklemektedir. Genel olarak çalışma, kılavuz kaptan atamalarında gemi tipi, tonajı, operasyonel risk profili, kaptanlık tecrübesi, bölge tecrübesi, dinlenme düzeyi ve kişisel uygunluk gibi çok boyutlu faktörlerin birlikte değerlendirilmesinin gerekliliğini güçlü biçimde ortaya koymuştur. Hibrit AHP–VIKOR modelinin hem mevcut sistemle uyum gösterdiği hem de daha rafine, risk duyarlı ve rasyonel eşleşmeler sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle çalışma, kılavuz kaptan–gemi eşleşmesinin daha güvenli ve verimli yapılabilmesi için mevcut düzenlemelerde gemi türü ve tonajına göre deneyim temelli sınırlamaların getirilmesini, kılavuzluk teşkilatlarının karar süreçlerinde çok kriterli modellerin kullanılmasını ve kariyerlerinin erken döneminde olan kılavuz kaptanların küçük tonajlı gemilerde kademeli olarak deneyim kazanmasına imkân tanıyacak bir kariyer gelişim çerçevesi oluşturulmasını önermektedir. Bu yönleriyle çalışma, Türkiye'de kılavuz kaptan atamalarının bilimsel bir temele dayandırılması, mesleki emniyetin artırılması, insan faktörünün daha sistematik biçimde ele alınması ve uluslararası uygulamalara uyum sağlanması açısından özgün ve uygulanabilir bir katkı sunmaktadır.
Erişim durumu: Açık Erişim ,
Multi-objective optimization of swirl burner with premixed ammonia/hydrogen flame
(ITU Graduate School, 2026) Gülşan, Mehmet Anıl; Böke, Yakup Erhan; 503182037; Mechanical Engineering
In this thesis, the objective is to numerically investigate, validate, and optimize a premixed ammonia-hydrogen swirl burner. The fundamental goal is to establish the necessary design criteria that would allow ammonia, which is gaining prominence in the transition toward sustainable energy resources, to be used in industrial applications in an environmentally friendly, safe, and efficient manner. Although the literature includes numerous studies on the combustion characteristics of ammonia–hydrogen blends, most of these investigations remain either experimentally limited or constrained solely to numerical modeling. This study aims to fill this gap by combining a CFD-based approach, detailed validation with experimental data, and multi-objective optimization within a single unified framework. The originality of the work arises from the integration of CFD, validation, and optimization. The role of ammonia in global energy strategies has increased significantly in recent years. Particularly in the processes of reducing carbon emissions and establishing the hydrogen economy chain, ammonia is considered a strategic energy carrier due to its transportability, ease of storage, and carbon-free nature. Its existing large-scale production infrastructure and transportation network help overcome many of the storage and logistical challenges associated with hydrogen. For this reason, ammonia has been positioned as an early-stage transition fuel in the hydrogen economy in many countries, playing a critical role in the shift toward carbon-neutral systems. When transported in liquid form, its high hydrogen content per unit volume and ease of storage make it an attractive option for various energy applications, especially industrial heating, boiler systems, and internal combustion engines. While hydrogen requires either cryogenic storage or high-pressure tanks, ammonia can be liquefied at temperatures close to atmospheric pressure, enabling a less costly and safer distribution infrastructure. However, ammonia's slow reaction rate, long ignition delay, high NOx formation tendency, and unburned ammonia emissions constitute major drawbacks, particularly in pure ammonia flames, where they adversely affect flame stability and environmental performance. Therefore, burner systems that employ ammonia–hydrogen blends must be evaluated in detail with appropriate geometries, suitable mixing ratios, and validated kinetic mechanisms. In particular, NOx formation is one of the most critical environmental parameters in ammonia-based combustion systems. NOx is both a strong air pollutant and toxicologically hazardous. In ammonia combustion, NOx formation intensifies especially in regions with high temperature and excess oxygen. Hence, controlling the flame shape and heat-release profile in ammonia–hydrogen blends is of great importance to meet environmental regulations. The scope of this study is defined as the development of an integrated numerical approach involving cold-flow validation, reacting-flow analyses, kinetic mechanism comparisons, and multi-objective optimization. This integrated structure provides a unique contribution, as cold-flow validation, chemical mechanism evaluation, and design optimization—typically treated separately in different studies—are applied together for the first time in the same ammonia–hydrogen swirl burner. All models and evaluations used throughout the study were conducted based on a real-scale industrial swirl burner, thereby increasing the practical relevance of the results. In the first stage of the thesis, a laboratory-scale swirl burner system characterized experimentally in the literature was modeled numerically, aiming to validate the numerical results using cold-flow experiments. For this purpose, LDA measurements available in the literature and obtained at laboratory scale were used. The formation, location, and size of the central recirculation zone—one of the most important parameters determining flame stability in swirl burners—were examined using both experimental data and CFD solutions. The numerical analyses were performed using Converge CFD®. In the cold-flow CFD analyses, six different turbulence models were compared based on LDA measurements, and the second-order k–ω SST-based RANS approach was found to best represent the experimental data. The selected turbulence model accurately predicted axial velocity profiles near the center and successfully captured turbulence characteristics away from the center. Moreover, by applying an AMR strategy, the mesh was refined only in regions with complex flow features, improving accuracy while reducing computational cost. The results demonstrated that the cold-flow model provides a reliable foundation for the reacting-flow solutions. In the reacting-flow analyses, three different reaction mechanisms—Duynslaegher, Nakamura, and Stagni—were examined based on temperature profiles and emission values to validate the model. Comparisons of these kinetic mechanisms were made alongside experimental literature. Among them, the Nakamura mechanism exhibited the highest agreement with experimental data in terms of both temperature distribution and product species profiles. Additionally, it produced more realistic predictions of NOx compared to the Duynslaegher mechanism and yielded more consistent NH₃ slip predictions, particularly at low H₂ fractions. Therefore, the Nakamura mechanism was selected for the validated combustion analysis models used in the optimization phase. In summary, the validation of the optimization model was assessed under both cold-flow conditions (velocity comparison with LDA data) and reacting-flow conditions (comparison of flame location and temperature distribution), and good agreement with experimental measurements was achieved in both cases. A multi-objective optimization model was developed to systematically explore the design space of the swirl burner using the validated CFD model. Different multi-objective optimization algorithms commonly used in the literature were evaluated. Considering the limited number of analyses, the high cost of validated CFD computations, and physical requirements, the NSGA-II algorithm was selected due to its advantages such as rapid convergence, balanced solution distribution, and low computational cost. Four design parameters were considered in the optimization: confinement ratio, vane number, vane angle, and fuel blend ratio. The optimization was based on three objective functions: increasing specific heat release per unit mass of fuel, reducing NO₂ formation, and minimizing hydrogen consumption. Since these three objectives conflict with one another, the best design is not represented by a single solution but rather by a family of solutions located along the Pareto front. The initial population consisted of 14 randomly selected individuals, each defined within the minimum and maximum allowable parameter limits. Evolutionary processes including crossover, mutation, and ranking were then applied. Due to limitations on the number of analyses, the population size and number of iterations were carefully balanced. In the fuel-mixing optimization, the equivalence ratio and total thermal power were kept constant, while the volumetric ratio of ammonia–hydrogen was varied to evaluate combustion characteristics. With the integration of Converge CFD® and Dakota, CFD analyses for all candidate individuals were executed automatically. All individuals were normalized and compared, and the resulting Pareto fronts clearly illustrated the relationships between design variables and objective functions. The results showed that in some regions of the design space, increasing heat-release rate inevitably increased NO₂ levels, whereas in other regions, obtaining low NO₂ required higher hydrogen consumption. This clearly demonstrates that achieving a high-efficiency, low-emission, and low-hydrogen-consuming design in ammonia–hydrogen burners inherently requires multi-objective trade-offs. Because the design parameters addressed in the optimization directly influence the physical behavior of the burner, the manner in which each parameter shaped the design space was also evaluated. The confinement ratio plays a critical role in flame stability and NO2 formation because it determines swirl intensity and the size of the recirculation zone. Increasing the confinement ratio enhances the mass of hot products recirculated toward the burner center, raising temperatures in the flame root and influencing both specific heat release and NO₂ formation. The vane number and vane angle are fundamental geometric parameters that determine swirl strength and mixing quality. Particularly at high vane angles, an increase in swirl frequency promotes mixture homogenization but also broadens the reaction zone, which in turn affects heat release and NO₂ emissions. The role of the fuel blend ratio in the optimization is also one of the significant findings of the study. Increasing the hydrogen fraction in ammonia–hydrogen blends typically elevates reaction rates and stabilizes combustion. However, this also increases hydrogen consumption, posing disadvantages from economic and sustainability standpoints. Therefore, optimizing the hydrogen fraction is essential not only for performance but also for operational cost. The optimization results revealed that a performance-oriented approach and an approach targeting reduced hydrogen consumption correspond to substantially different regions of the design space. Thus, the presence of a Pareto front provides flexibility to select a solution based on user-defined priorities. According to the optimization results, the best physically feasible solution was identified as D052. It offers high performance in terms of specific heat release while keeping NO2 emissions at acceptable levels and ensuring reasonable hydrogen consumption. In the final part, the effects of boundary conditions such as inlet temperature and inlet pressure on D052 were evaluated. These analyses are critical for understanding how flame behavior changes under varying operating conditions in industrial systems. Increasing inlet temperature strengthened flame stability, expanded the reaction zone, and elevated heat release. In contrast, increasing inlet pressure significantly increased NO2 formation, indicating that ammonia–hydrogen blends in high-pressure systems require more careful control. The parametric studies confirmed that the low-emission and stable characteristics of D052 make it a suitable reference geometry for such analyses. The results demonstrate that system design must carefully consider not only geometry and fuel composition but also boundary conditions. The observation that NOx formation increases beyond a certain inlet temperature suggests the need for determining an optimal inlet temperature in future studies. The influence of inlet pressure exhibited an even more pronounced chemical sensitivity than temperature. Pressure increase accelerated NO₂ formation mechanisms, as higher pressure increases molecular collision rates and elevates reaction rates of intermediate species that convert to NOx. Therefore, even mixtures with nominally low hydrogen content tend to produce substantial NO₂ under high-pressure conditions. This finding indicates that ammonia–hydrogen blends must be optimized particularly carefully for systems operating at elevated pressures. Moreover, increasing pressure narrowed the reaction zone, significantly altering turbulence–chemistry interactions. The accurate numerical capture of this physical behavior demonstrates the reliability of the combustion model under high-pressure conditions. Another important outcome of these analyses is the observation that operating conditions are as critical as geometric optimization. Focusing solely on geometry or fuel composition during design is insufficient; inlet pressure, inlet temperature, and the overall operating window must also be optimized simultaneously to achieve minimum NO2, high stability, and high efficiency. Therefore, future industrial applications of ammonia–hydrogen blends may require adaptive control strategies and feedback-based combustion control systems tailored to operating conditions. In conclusion, this thesis presents a unique numerical framework that holistically examines the combustion behavior of ammonia–hydrogen blends in swirl burners. Cold-flow validation showed strong agreement with experimental data; reacting-flow analyses demonstrated accurate prediction of temperature profiles; and multi-objective optimization generated new design recommendations for various applications. The insights provided by the model may contribute to the design of future ammonia-fueled systems that are more efficient, lower in emissions, and safer. Controlling NO2 formation is a critical requirement for sustainable combustion technologies, and the findings of this study provide an important foundation in this regard. Overall, the proposed approach constitutes a concrete step toward integrating ammonia into low-carbon energy systems, paving the way for high-performance and environmentally friendly combustion solutions through appropriate blending strategies, balanced geometry, and carefully managed operational conditions. This study also highlights the need for further development of kinetic mechanisms used for ammonia–hydrogen burners, as well as the limitations of existing RANS-based turbulence models, which may be insufficient in certain cases. Advanced turbulence models may yield more accurate results. In the future, the use of AI-assisted optimization methods may allow faster evaluation of complex mechanisms and more efficient exploration of intricate design spaces. Moreover, the application of LES, DNS, or hybrid models may contribute to a deeper understanding of turbulence–chemistry interactions. In the long term, the development of high-fidelity numerical models may accelerate the industrial adoption of ammonia-based combustion systems and significantly contribute to carbon reduction in the energy sector.
Erişim durumu: Açık Erişim ,
Bilgi yönetimi ve örgütsel öğrenme kesişiminde öğrenilen dersler sisteminin yapım projelerinde öğrenme istasyonları modeliyle yeniden kurgulanması
(İTÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Okullu, Halim Emre; Acar, Emrah; 502142457; Proje ve Yapım Yönetimi
Proje düzeyinde elde edilen bilgi ve tecrübenin örgüt düzeyine aktarılmasında karşılaşılan güçlükler, proje odaklı çalışılan alanların karşılaştığı tipik ve en kritik problemlerden biridir. Bu problemin Proje ve Yapım Yönetimi (PYY) alanı için de geçerli olduğu görülmektedir. Proje yaşam döngüsü içinde farklı özellikteki birçok örgüt sınırlı süreler içinde işbirliği yaparak yapım projelerinin tamamlanması için çalışmaktadır. Bu süreçler içinde elde edilen bilgi ve deneyimlerin örgüt düzeyine taşınarak kurumsal hafızanın ve rutinlerin parçası haline getirilebilmesi için sistematik yaklaşımlara gerek duyulmaktadır. İnşaat sektörü; proje-temelli, geçici ve yüksek personel devrine sahip yapısı nedeniyle örgütsel öğrenmenin (ÖÖ) ve bilgi yönetimi (BY) süreçlerinin özellikle kırılgan olduğu eleştirel bir bağlam sunmaktadır. Proje ve örgüt düzeyleri arasındaki bilgi akışının sağlanarak örgütsel öğrenmeyi kolaylaştıracak araçlardan biri de, öğrenilen dersler (ÖD) pratiklerinin yaygınlaşmasıdır. İnşaat firmalarındaki ÖD uygulamaları, proje düzeyindeki deneyimleri stratejik bilgi varlıklarına dönüştürmek için esastır. Ancak, ÖD'nin ifade edilmesi, kodlanması ve depolanması parçalı veya plansız olduğunda, bunların örgütsel değeri kullanılamaz kalmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında, söz konusu süreçlerin iyileştirilmesi amacıyla proje yaşam döngüsü içinde yapım aşamasına yoğunlaşılmıştır. ÖD konusunda özellikle diğer sektörlerde çok sayıda çalışma yapılmış olmasına karşın, konuyla ilgili literatürün inşaat sektörü için görece sınırlı olduğu; mevcut yaklaşımların ise genellikle projenin sonunda ve parçalı bir şekilde yürütüldüğü görülmektedir. ÖD uygulamalarının sadece projenin sonunda yapılması, süreç içindeki kritik dönüm noktalarında görev almış çalışanlardan geri-bildirim alınmasını güçleştirmektedir. Ayrıca insanların geçmişteki fikirlerini 'geri görüş yanlılığı' ile değiştirme eğilimi nedeniyle, deneyimin projenin ilk gününden itibaren kayıt altına alınmasını sağlayacak modellere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, ÖD uygulamalarını modülerliğini, öğrenme çıktılarını ve farklı bağlamlara uyarlanabilirliğini vurgulayan eğitim bilimleri temelli Öğrenme İstasyonu (Öİ) modeli aracılığıyla yeniden düzenleyen kavramsal bir model sunmaktadır. Öİ modeli; burada yalnızca bir öğretim aracı olarak değil, bilgi yönetimi ve örgütsel öğrenme alanlarını yeniden düzenleyen bir yaklaşım olarak konumlandırılmıştır. Model; ÖD'nin ifade edilmesi (articulation), kodlanması (codification) ve depolanması (storage) süreçleri için sistematik bir yapı önerirken, proje deneyimlerini Bloom Taksonomisi ve modüler öğrenme tasarımları gibi ilkelere dayanarak ÖD'yi 'yeniden kullanılabilir' öğrenme deneyimleri şeklinde yeniden kavramsallaştırmaktadır. Araştırmada niteliksel bir yaklaşım benimsenerek çoklu vaka analizi stratejisi uygulanmıştır. Bu kapsamda üç farklı okul inşaatı projesine ait dokümanlar (saha günlükleri, raporlar, görsel kayıtlar) tematik analiz yöntemiyle incelenmiş ve elde edilen bulguların doğrulanması uzman odak grup görüşmeleriyle gerçekleştirilmiştir. Vaka seçimi, zengin dokümantasyon ve bağlamsal karşılaştırılabilirliği sağlamak için teorik örnekleme prensiplerini takip etmiştir. Bulgular, önerilen modelin; metadata tabanlı yapısı sayesinde günlük raporlama uygulamalarıyla tam uyum sağladığını ve stratejik bilgi varlıklarının henüz sahadayken 'canlı biçimde yakalanmasını' (live capture) kolaylaştırabileceğini göstermektedir. Geliştirilen model; ÖD'nin nasıl teşvik edileceği, belgelendirme faaliyetlerinin biçimi ve elde edilen sonuçların nasıl yaygınlaştırılacağı konularında yol gösterici olmuştur. Model ayrıca, önerilen çerçevenin potansiyelinin tam olarak hayata geçirilebilmesi ve ölçeklenebilir adaptasyon için etkin bir dijital altyapı; kullanıcı eğitimi; ve sürdürülebilir yönetsel destek gibi kısıtlamaların altını çizmektedir. Tez çalışması, proje yapım ve yönetim danışmanı ('Project Manager-as-Agent') (PYYD) perspektifinden hem sektörel rekabet avantajı sağlamakta hem de bilgi yönetimi literatürüne eğitim bilimleri odaklı, metodolojik olarak doğrulanmış özgün ve disiplinler arası bir katkı sunmaktadır. Çalışmanın sonuçları; dijital ÖD araçlarıyla entegrasyon, farklı proje tipolojilerine uygulama ve örgütsel performans çıktılarının ölçülmesi dahil olmak üzere gelecekteki ileri düzey çalışmalar için bir temel oluşturmaktadır.
Erişim durumu: Açık Erişim ,
Relationship between SDG-Orientation and total funding amount of European digital sustainable startups: A twin transition perspective
(ITU Graduate School, 2026) Demirel, Onur; Yıldırım, Nihan; 403192004; Business Administration
Organizational research and practice evaluated the concept of "performance" primarily in economic terms, and ignored the environmental and social costs for a long period. In this respect, the fully economic perspective is widely criticized within the social, environmental, and economic dimensions. Today, in parallel to the growing orientation towards sustainability, both scholars, practitioners, and policy makers also increasingly adopt to a more value-driven approach rather than the conventional understanding of organizational performance. In this respect, long-term competitiveness is even linked to the strategic orientation towards sustainability. In this respect, the concept of innovation which is identified as a driving force for sustainability is also defined as critical factor for disrupting the markets towards sustainability. On the other hand, as a carrier of innovation, the startups are also identified as potential actors to disrupt the markets through sustainability. Drawing on the two main agendas for sustainability, this thesis specifically focuses on the direct and indirect relationships among SDG-orientation and economic performance of the digital sustainable startups (DSS). In this respect, the twin transition agenda (TT) of the European Union (EU), assesses the DSSs as small sized and innovative businesses, which employ digital technologies in providing sustainability-oriented value propositions, which positions at the forefront of this shift due to their innovating capacity. Adopting to a TT perspective, which suggests the employment of DTs and greening of the economy as interconnected processes, our research aims the shad a light on the integration of the green and digital dimensions, in explaining the variations within the economic performance of the European sustainability-oriented digital startups. Second, aiming to illuminate the factors which influence the economic performance of digital sustainable startups (DSSs) in the European context, this research also adopts to the Sustainable Development Goals (SDGs) of the United Nations (UN). In this context, the SDGs provide a globally recognized framework, which also enables academically established proposed keywords and search queries to be operationalized within textual data. Aiming to identify the integration of the green and the digital dimensions in explaining variations in total funding amount (TFA) of the European DSSs, this thesis tests the influence of SDGs-orientation as a strategic direction through the specific SDGs which shapes the organization and, in turn, affects TFA of the entrepreneurial action. Methodologically, this research adopts to a formative measurement model, based on secondary cross-sectional data, which is retrieved from Crunchbase database , which is considered as a robust repository of startup data, which enables operationalization of an economic dependent variable within the thesis research. In this context, the use of the secondary data is also expected to enable wide range of samples from the digital entrepreneurial which orients towards sustainability. Considering the "outcomes" definition of Cohen (2008), 17 results are retrieved for "pre-money valuation" data, 42 results are obtained for "money raised" data. Further, 101 results are collected from Crunchbase database for total funding amount (TFA) data, which also validates the sample of the study (n = 101). On the other hand, the SDGs which provide a globally recognized framework, also provides academically established search queries for each SDG, also enables SDG-oriented research capabilities within textual data. Borrowing these standardized search queries ensure that the identification of the SDG-orientation remains objective and replicable within the sampled DSSs. In this respect, SDG-orientations of the European DSSs are analyzed by conducting the conceptual content analysis on the organizational texts, which is collected from organizational websites and organizational business profile pages on Crunchbase website. Further, DT and IT adoption of the European DSSs are analyzed employing the same organizational texts by conducting manual analysis. Both the SDG-orientation, and the DT and IT preferences of the European DSSs are first binary coded. Data is also collected from multiple sources to enable NUTS2-level regional-GDP (GDP) variable, that is an economic variable, which is also assumed to reflect the entrepreneurial ecosystems effect on startup's access to funding. Further, TFA and GDP data are log-transformed within the data preparation process, to normalize the skewed data and stabilize the variance. Moreover, factor-cluster analysis is conducted on DT preferences and IT adoption data. Consequently, DT and IT data are operationalized as clustered latent constructs, which reflect the underlying concepts rather than the direct measurement of the variables as factor scores. The data analysis is conducted using Partial Least Squares Equation Modeling (PLS-SEM) in SmartPLS software. Selection of the research method based upon the requirement for analysis capabilities within (1) simultaneous analysis capability on direct, mediating and moderating influences, (2) analysis on complex formative and reflective relationships (3) with relatively smaller sample sizes (Elshaer et al. 2023), (4) which is also identified as accurate within the investigation of early levels of theory development (Elshaer et al. 2023). In this respect, a bootstrapping analysis is operationalized, as a powerful and significant non-parametric method, which is employed to estimate the precision of the statistical results, while ensuring the robustness and stabilization of the findings. In this respect, this research adopts to 90% CI and bootstrapping procedure with 50.000 subsamples to ensure the robustness of the results, and follows the guidelines of Hair et al. (2019). Our results indicate a positive and significant direct influence of the SDG-orientation on TFA within the European DSSs within the main model of this study (Model 1). Consequently, despite the insignificant formative indicator weights and loadings, the H1 hypothesis of this research is supported at the construct-level, which reflects the positive effect of SDG on TFA. Further, the results also point that the effect of SDG on TFA is also observed to be contingent to higher GDP levels. Reflecting low to medium effect sizes, the main research model also explains weak potion of variance in TFA, which indicates a limited overall explanatory power, despite significant contribution of SDG at the construct-level (Hair et al. 2019). In this respect, Model 1 also represents a good level of fit. Within this thesis study, four models are tested, and Model 3 is observed to represent the strongest overall statistical performance. In this respect, at the indicator-level, SUINRC (Sustainable Industries and Responsible Consumption) which covers SDG9 (Industry, Innovation and Infrastructure) and SDG12 (Responsible Consumption and Production), and HAREC which covers SDG3 (Good Health and Well-being) and SDG11 (Sustainable Cities and Communities), while SUINRC slightly outperforms HAREC as indicator of SDG construct. Further, at the construct-level, the direct influence of SDG on TFA is, also outperforms the direct influence of GDP on TFA in Model 3, which is also significant, and results in the acceptance of H1 hypothesis within the main research model (Model 1), with medium effect sizes, the findings demonstrate weak explanatory power, but structural stability and good model fit. In this respect, this thesis research contributes to the literature by conducting an organizational-level empirical analysis on the economic performance of DSSs, which are politically, theoretically, and practically examined as critical actors within the sustainability context. Further, our analysis points to a positive and significant relationship between SDG-orientation and TFA within the European DSSs, despite the respectively small samples size. On the other hand, the small sample size also resulted in the model to generally represent a weak explanatory power. Considering digital sustainable entrepreneurship (DSE) as niche area of the research on entrepreneurship, and our considerable effort within the comparison of potential data sources, in our definition the collected Crunchbase data which represents the sample of our research, also represents the available population for the collectable data within the field of research, considering the day of data retrieval.
Erişim durumu: Açık Erişim ,
Information and Communication Engineering Programme
(İTÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Alperen, Ömer Faruk; Tabatadze, Vasil; Karaçuha, Kamil; 708202001; Information and Communication Engineering
In this thesis, investigated the scattering of an H-polarized electromagnetic line source from circular strip structures within an analytical-numerical framework. The first stage of the study considers circular strip geometries with classical impedance boundary conditions; this formulation is then generalized using fractional boundary conditions. The aim is to define a continuous transition between ideal boundary behavior and impedance-controlled surfaces. The theoretical formulation is developed in a cylindrical coordinate system, and the incident and scattered magnetic fields are explicitly expressed. The induced current densities on the scattering surface are represented using orthogonal polynomial expansions, primarily Chebyshev and Gegenbauer polynomials. This approach allows for the accurate fulfillment of the edge conditions required by the circular geometry, while also offering high numerical stability and fast convergence. Fractional boundary conditions are applied through a generalized Leontovich relation where the fractional order parameter determines the relationship between the tangential electric and magnetic field components. Because of this, we can correctly model the surface behaviours whih cannot be efficiently described like a classical integer order models. Numerical analyses were performed to investigate the effects of parameters such as fractional order, surface impedance, aperture size, and the location of the line source on the scattering response. Evaluations were made considering the total radar cross section (TRCS) and near-field distributions. The results show that the resonance behavior is depend on the fractional order and the difference between the internal and external surface impedances. As the fractional order increases, shifts occur in the resonance characteristics, and significant changes are observed in the field's localization behavior. These effects do not appear in the results obtained with classical perfect electrical or magnetic conduction boundary conditions. The accuracy and reliability of the proposed method were verified through comparisons with analytical results in the literature for limit cases representing ideal boundary conditions. The observed agreement and limited numerical deviations demonstrate the effectiveness of the orthogonal polynomial-based fractional formulation in terms of convergence and accuracy. Consequently, the analytical-numerical approach developed in this study offers a flexible and physically meaningful tool for investigating electromagnetic scattering from circular ribbon structures; it also provides a solid foundation for the analysis and design of resonance-controlled and impedance-based electromagnetic structures.