Yerleşmeler Sistemi Ve Kentsel Nüfus Kademelenmesi: Marmara Bölgesi Örneği

Abstract

Kentlerin mekansal dağılımları ve bu konuda oluşturulan kuramların Marmara Bölgesi’nde yer alan yerleşmelerin dağılımlarında görülüp, görülmediği; kısaca, mekandaki dağılımlarında bir düzenlilik olup, olmadığı çalışmanın çıkış noktasıdır. Bu amaçla da, konu ile ilgili kuramsal yaklaşımlar açıklandıktan sonra, ele alınan bölgenin genel özellikleri irdelenmiş ve bölgede Sıra Büyüklük Kuralı uygulanmıştır. Bunu destekleyici olması düşüncesiyle de yerleşmelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi indeksleri hesaplanarak, tüm sonuçlar değerlendirilmiştir. Sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi indeksleri olarak da; kişi başına düşen GSYİH, öğretmen ve hastane yatak sayısı belirleyici olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmanın amacı; Marmara Bölgesi’ndeki yerleşmelerin mekansal dağılımlarının bölge genelinde dengeli olup, olmadığının incelenmesidir. Bu analiz için de Sıra Büyüklük Kuralı ve sosyo-ekonomik değişkenler analizleri yapılarak; bunlar arasındaki ilişkilerle ilgili sonuçlar gözlenip, yorumlanmaya çalışılmıştır.

Cities are distributed with respect to their geographical structure, population, functions and infrastructure facilities. Such distribution forms urban systems. Settlements effect each other in urban systems and this effect has been basis for spatial distribution models. Analysis on this subject formed certain distribution models and theories with the help of statistical, economical and spatial data. This analysis is based on the distribution of cities in Marmara Region; in short analysis search if there is a certain regularity in the distribution of settlements or not. After theoretical introduction, characteristics of Marmara Region is defined and Rank Size Rule is applied on the analysis. Calculations on socio-economical development level indexes are considered to be supportive in the application of Rank Size Rule. Gross Domestic Income, number of teachers Per person and number of hospital beds Per person are considered to be the indicators of socio-economical development level indexes.