Atıl Kent Mekanının Geçici Kullanım Yaklaşımı İle Değerlendirilmesi: Kadıköy, Yeldeğirmeni Örneği

Abstract

Küresel bir dünyada politik, ekonomik pek çok dinamiğin etkisiyle günümüz kenti, hızlı kentleşme ekseninde toplumun bir araya gelebildiği açık kamusal alanları baskı altında, iletişimin daha çok teknoloji esaretinde yapıldığı ve kamusal alan kavramının farklı eksenlere kaydığı sorunlu bir tabloyu tariflemektedir. Bu yapı içerisinde kent kurgusu değişirken, kent mekanının tariflenme durumu da değişmekte, belirli dinamiklerin etkisiyle atıllaşmaktadır. Kentte, farklı nedenlerle meydana gelen, sorunlu bir yapı ya da tam tersi bir bakış açısıyla rant kaynağı olarak görülen bu alanlar, günümüzde artan görüş birliği ile potansiyelleriyle kent ve kentliler için katkı sağlayacak alanlar olarak kabul görmeye başlamıştır. Çalışma kapsamında kamusal canlılığın sağlanabilmesi için atıllaşan kent mekanlarının yeniden değerlendirilerek kente kazandırılmaları gerekliliği, sorunların çözümüne yönelik alternatif bir yol olabileceği düşünülen geçici kullanımlar üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu noktada atıl alanların sahip olduğu geniş kapsam nedeniyle çalışma, kentsel dış mekanlar üzerine yoğunlaşarak, yapı adası bazında bir ölçek yaklaşımı ile yürütülmüştür. İstanbul’un değişime açık yapısıyla kent mekanlarında atıllaşma süreçlerinin değerlendirilebileceği bir kent olacağı düşüncesi, Yeldeğirmeni Semti’nde yürütülen alan çalışması üzerinden ele alınmıştır. Çalışmanın temelinde, semtin kamusal açık alanların azlığı sorununa yönelik, atıl kent mekanlarının sınırlı hareket imkanı içerisinde rezerv ve çözüm alanı olarak değerlendirilebileceği düşüncesi bulunmaktadır. Kamusal canlılığın sağlanabilmesi için bu alanların, geçici kullanımlar üzerinden ele alınarak, mevcut sorunlara yere özgü sistematik bir öneri getirmek amaçlanmış, bu amaçla Yeldeğirmeni atıl alan varlığının tespiti, yere özgü tipolojileştirilmesi ve olası geçici kullanımların belirlenmesi çalışmaları yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, atıl alanların geçici kullanımlarla değerlendirilmesi ile elde edilecek deneysel ve katılımcı ortamın, kamusal alan oluşturulması ve canlandırılması adına önemli fırsatlar sunabileceği görülmüştür.

In the globalized world, open public spaces of today's urban area depict a problematic picture due to the rapid and unplanned urbanization, where the communication is mainly conducted through the technological means and the understanding of the public area is shifted to different directions. Within this picture, the definition of the urban space changes and vacancies appear. A problematic structure or on the contrary the economical opportunity of the vacancies are starting to be seen as promotable potential for the city and the urbanists by the uprising communion. This study investigates the possibility and the necessity of regaining the vacant spaces by temporary uses which could be an alternative solution towards resolving the issues by replenishing the urban liveliness. At this point, due to the vast scope of the vacant spaces, the investigation is concentrated on the urban open/outer, non-constructed spaces, through an approach at an urban block level. A field study is conducted in Yeldegirmeni neighborhood of Kadıköy district in Istanbul, which is a metropolis exhibiting heavy consequences of urbanization, due to its openness to the alteration and the occurrence of vacant spaces with the notion of revaluing the possible incidents. The study concentrates on gaining the vacant spaces as a reserve and resolution of the problems within the suppressing structure of the urban area. It is aimed to bring a systematic solution to the existing problems of the neighborhood by exploring the potentials of temporary uses and to increase the public communication and the urban liveliness.