Yerleşme Birimlerinde Kentsel Dönüşümün Enerji Korunumu Açısından Değerlendirilmesi: Zeytinburnu Sahilpark Projesi

Abstract

Sanayileşme ile birlikte artan köyden kente göç hızı, kentlerde hızlı ve kontrolsüz gelişmeye bağlı olarak bozulmalar meydana getirmiş, niteliksiz konut stokları oluşmaya başlamıştır. Yaşanan 1999 Marmara depremi sonrasında, mevcut binaların güvenliği sorgulanmıştır. Ülkemizin deprem kuşağında yer alması nedeniyle beklenen depremler söz konusudur. İstanbul'da olması beklenen deprem, önlem alınmadığı takdirde ülke ekonomisinde büyük hasara yol açacaktır. Böylece, İstanbul'un ekonomi anlamında üstlendiği görev ve burada yaşayan nüfusun büyüklüğü nedeni ile mevcut yapı stoklarının iyileştirilmesi adına kentsel dönüşüm uygulamaları başlamıştır. Sanayileşmenin bir diğer çıktısı ise, artan enerji tüketim değerleridir. Enerji kaynaklarının büyük bir bölümü, kömür, petrol, doğalgaz gibi fosil yakıtlardan oluşmaktadır. Ancak her geçen gün artan enerji talebi karşısında bu kaynaklar yakın gelecekte tükenecektir. Tükenme tehlikesinin yanı sıra, enerji üretimi sırasında ortaya çıkan atıklar da çevre kirliliğine yol açmaktadır. Bu nedenle fosil yakıtlar yerine, enerji talebini karşılayabilecek, tükenme riski olmayan ve çevresel kalitenin korunmasına yardımcı olabilecek yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı önemlidir. Ayrıca mevcut enerji kaynaklarının verimli kullanılması da enerji korunumu açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada, sanayileşmenin iki önemli problemi olan çarpık kentleşme ve artan enerji talebine çözüm olarak getirilen kentsel dönüşüm ve enerji korunumu kavramları bir arada düşünülmektedir. Sonuç olarak, kitlesel bir hareket olan kentsel dönüşüm kavramının, binalarda tüketilen enerji değerlerini azaltmak adına bir fırsat olarak değerlendirilmesi gerektiğinden bahsedilmiştir. Kentsel dönüşüm projeleri oluşturulurken hem kent ölçeğinde hem de bina ölçeğinde alınacak kararlar, şehir ve bölge plancıları ve mimarlar gibi disiplinlere önemli sorumluluklar yüklemektedir.

Increasement of migration from villages to cities with industrialization has been causing to dissolution depends on rapid and uncontrolled growing in cities and consequently unqualified housing stocks have started to become. Safety of existing buildings was queried after Marmara earthquake in 1999. New earthquakes are awaited since Turkey is an earthquake-prone country. Expected earthquake in Istanbul will cause to substantial damage the country's economy unless precautions are taken. Applications of urban renewal have started to improve the existing housing stocks due to mission about economy and magnitude of population of Istanbul. Increasing energy consumption is another effect of industrialization. Fossil fuels like coal, oil, gas comprise most part of energy sources. However, these sources will be exhausted in consequence of increasing energy demand day by day in near future. In addition to danger of exhausted, wastes which occur while energy generation, cause to environmental pollution. Therefore, it is important to use renewable and clean energy sources which can supply energy demand, have no risk of exhausting and can help to protection of environmental quality instead of fossil fuels. In addition, using efficiently of existing energy sources is also important in terms of energy conservation. Consequently, it is stated that term of urban renewal is a mass action and should be evaluated as an opportunity which reduce the value of energy consumption in buildings. Decisions in urban and building scales give important responsibilities to architects and urban planners while creating urban renewal projects.