Türkiye’de İntiharların Ekonomik Ve Sosyal Göstergelerle İlişkisi

Abstract

Bu tezin amacı, 1982-2009 yılları arasında Türkiye'deki ekonomik ve sosyal göstergelerin, toplum sağlığının bir uç göstergesi olarak alınan intiharlarla ilişkisini ortaya çıkarmaktır. Burada ekonomik göstergelerden kişi başına GSYİH, işsizlik oranları ve kapanan şirket sayısı, sosyal göstergeler olarak kaba boşanma hızı ve kentleşme oranı kullanılmıştır. Çalışmanın etkiniğini arttırmak amacıyla intihar sayısı ve intihar oranları bir arada kullanılmıştır. Bu çalışmada, dar aralıklı zaman serilerinde etkin bir yöntem olan sınır testine dayalı ARDL modelleri ve hata düzeltme modelleri kullanılmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda azalan K.B. GSYİH'nın ve artan kapanan şirket sayısının intiharları yükselttiği görülmüştür. Ancak işsizliğin intiharları düşürdüğü görülmüştür. Kaba boşanma hızının ise intiharları arttırdığı bulunmuş, kentleşme oranının etkin olmadığı sonucuna varılmıştır. Analizlerde kullanılan ARDL modellerinin kısa dönemli sonuçlar vermesi, intiharların bahsedilen ekonomik ve sosyal göstergelere en fazla bir yıllık sürede tepki verdiğini göstermektedir. Türkiye'de intiharların ekonomik ve sosyal göstergelerle yakından ilişkili olduğu ve konjonktürel dalgalanmalardan etkilenebileceği sonucuna varılmıştır.

Bu tezin amacı, 1982-2009 yılları arasında Türkiye?deki ekonomik ve sosyal göstergelerin, toplum sağlığının bir uç göstergesi olarak alınan intiharlarla ilişkisini ortaya çıkarmaktır. Burada ekonomik göstergelerden kişi başına GSYİH, işsizlik oranları ve kapanan şirket sayısı, sosyal göstergeler olarak kaba boşanma hızı ve kentleşme oranı kullanılmıştır. Çalışmanın etkiniğini arttırmak amacıyla intihar sayısı ve intihar oranları bir arada kullanılmıştır. Bu çalışmada, dar aralıklı zaman serilerinde etkin bir yöntem olan sınır testine dayalı ARDL modelleri ve hata düzeltme modelleri kullanılmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda azalan K.B. GSYİH?nın ve artan kapanan şirket sayısının intiharları yükselttiği görülmüştür. Ancak işsizliğin intiharları düşürdüğü görülmüştür. Kaba boşanma hızının ise intiharları arttırdığı bulunmuş, kentleşme oranının etkin olmadığı sonucuna varılmıştır. Analizlerde kullanılan ARDL modellerinin kısa dönemli sonuçlar vermesi, intiharların bahsedilen ekonomik ve sosyal göstergelere en fazla bir yıllık sürede tepki verdiğini göstermektedir. Türkiye?de intiharların ekonomik ve sosyal göstergelerle yakından ilişkili olduğu ve konjonktürel dalgalanmalardan etkilenebileceği sonucuna varılmıştır.