Kültür Eksenli Kentsel Dönüşüm: 2010 Avrupa Kültür Başkenti Olarak İstanbul

Abstract

Kültür tarihsel süreç içinde farklı anlamlarla tanımlanagelmiştir. Eğitim sonucunda edinilen bilgi birikimi de, insanlar tarafından oluşturulan her türlü üretim de, uygarlığın kendisi de yerine göre kültür olarak ifade edilmiştir, edilmektedir. Bugün ise kültür başka bir boyutuyla öne çıkmaktadır. Önceleri kültürel birikime sahip olan ve olmayan insanlar veya toplumlar arasında hiyerarşi yaratarak ayrışmalara neden olan bu kavram günümüzde, kentlerin dönüşümünü sağlayan başlıca araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Kentlerin bir yandan kültürel etkinlikler ve donatılarla ekonomik, dolayısıyla da mekansal bakımdan yeniden canlanması sağlanırken, diğer yandan toplumsal ayrışma sorunu da çözülmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmanın ana konusu kültür eksenli kentsel dönüşümün incelenmesidir. Bu doğrultuda ilk olarak konuya ilişkin kuramsal tanımlamalar irdelenmekte, sonrasında ise Avrupa Kültür Başkenti programına odaklanılarak, 2010’da Avrupa Kültür Başkenti olacak İstanbul’un bu deneyiminin kent mekanına olası yansımaları üzerine öngörüde bulunulmaktadır. Henüz 2010 kapsamında uygulanması kesinleşen kentsel proje olmadığından, inceleme mevcut durum değerlendirmesi ve söylem analizi ile gerçekleştirilmiştir. Daha önceki Avrupa Kültür Başkentleri de göz önünde bulundurduğunda varılan sonuç, kültür yılının yerel yönetim tarafından akılcı bir planlama anlayışıyla ve sürdürülebilir bir perspektifle değerlendirildiği takdirde, kente kalıcı kazanımlar sağlayacağı olmuştur.

“Culture” has been defined in different ways throughout the historical continuum. To date, taken together, the mass of knowledge obtained through education and any output made by the individuals and/or the civilization itself were defined as culture. However, as of today the culture is being perceived in a much different way than it was in the past. This concept, once served as a means of creating segregations between those who did and did not possess the culture, is today at the core of the urban regeneration. The efforts towards regenerating the cities through cultural activities, not limited to local and/or economical improvements, also serve as a tool of fixing the segregation problem. The scope of this research is to examine the culture-led urban regeneration. In order to meet the objectives of the research, the relevant theoretical definitions were studied and internalized to provide the blueprint for studying the probable reflections of the 2010 European Cultural Capital İstanbul on the city itself. The study, based on the European Capital of Culture program and experiences on previous European Capitals of Culture anticipates that the project could bring permanent infrastructural benefits to the city with the efforts of the local administration that is likely to play a key role in planning ahead the cultural year from a strategic sustainability perspective.