Zaman-mekan Deneyimi Canlılarda Yaşamalanı Belirleme

Abstract

Mimarlığın kendini sürekli üzerinde dışavurduğu “yapı”ların tarihi, mimarlığın da, insanlığın da tarihinden çok gerilere gitmektedir. Farklı türler tarafından ortaya çıkarılan bu yapılar, birbirlerinden çok çok farklı algı, kurgu ve süreçlere dayanmaktadır; o kadar ki; ortaya çıkan yapıların tümünü birden bir “yapı” kategorisi içerisinde tutmak neredeyse imkansızlaşmaktadır. Denebilir ki bu yapılar canlıların “zaman ve mekanı deneyimleme” süreçlerinin bir “işlev”idir ve bu süreçlerin “görsel, işitsel, kokusal” olan işlevleri arasında yer alır. Ancak bu dolaysız zaman-mekan deneyiminin üzeri her zaman farklı katmanlarca örtülmüştür. Zaman-mekanın temel manipülasyon araçları “kavram-yapı” (bina) ve ona dair “güzel, yeni, kullanışlı” gibi tüm kategoriler olagelmiştir. Mimarlık, zaman-mekan deneyimi üzerindeki bu katmanları bir yandan sürekli “kazırken”, diğer yandan da sürekli kendisini yenilerini eklerken bulmaktadır.

The history of the “building”, on which the architecture has been expressing itself; goes far back beyond the history of architecture and the history of mankind as well. These buildings produced by different species depend on so much varying kinds of perception, fiction and processes, that they can hardly form a cathegory called “building”. It can be said that this buildigs are a function of the “time-space experience” of the living body; a funktion among others of sences of “sight, smell and hearing”. But this basic time-space experience is always covered with different layers. The basic manipulation tools of time-space has been the “building” and all the cathegories belonging to it like “beautiful, new, functionel” etc. Architecture, on one side constantly scraping this layers on time-space experience, on the other side finds itself always adding new ones.