Mimari Tasarım Sürecinde Yaratıcılığın Yeri

Abstract

Yaratıcılık, uzunca bir süre tanrısal bir hediye olarak görülmesi ve dinin de olumsuz etkisi ile sorgulanması oldukça gecikmiş bir kavram olarak; 20. yy.’ın ikinci yarısından itibaren yetenekle arasındaki farkın ortaya konulması ile birlikte bilimsel bir platforma taşındı. Günümüzde ise her alanda olduğu gibi eğitimde de nitelik ve kalitenin tanımlanmasındaki rolü ile en çok rağbet edilen kavramlardan biri olarak toplumsal yaşamımızın üretimden çok tüketime endekslenmiş seyrinden onun da nasibini aldığına tanıklık ediyoruz. Doğaldır ki bu alanda en büyük paylardan birini de mimarlık eğitimi almaktadır. Programların içerik ve yöntem tartışmalarında mimarlığın mesleki bilgisi kadar yaratıcılığın kazandırılmasının da önemi üzerinde durulmakta ve bu açıdan stüdyolara önemli görevler düştüğünün altı çizilmektedir. Hal böyle iken yaratıcılığın mimari tasarım eğitimi çerçevesinde açlıklığa kavuşturulması öncelik kazanmaktadır. Ne var ki böyle bir amaca katkısı bakımından da yetenekten farklı ama yine de bir noktaya kadar öğretilebilir bir olgu olan yaratıcılığa bu açıdan genel olarak bakmak, onu tasarımla ilişkilendirecek aracı kavram ve süreçleri anlamak ve mimari tasarımın bir zihinsel etkinlik olarak bu açıdan nasıl bir potansiyel taşıdığını gözden geçirmek gerekmektedir. İşte bu nedenle kısaca bu çalışmada yaratıcılığın tasarım sürecindeki yeri üzerinde çalışıldığını belirtebiliriz.As an extremely delayed term due to its perception as a Godly gift together with the negative effect of the religion, creativity has moved to a scientific platform as a result of the description of the differences between talent and itself since the second half of the 20th century. Today, creativity is one of the mostly referred concepts in educational field due to its role in the description of quality and characteristics; thus, creativity receives its share from the consumption focussed, rather than production focussed, course of our social life. It is natural that the architectural education is one of the subjects mostly affected in this field. The discussion on the contents and methods of the programs include acquirement of creativity, as well as acquiring the professional concept of architecture. And therefore, it is emphasized that the studios should assume important roles in this sense. With regard to the above-mentioned facts, it is a priority to explain creativity in terms of architectural design education. Nevertheless, it is essential to consider creativity as generally different from talent with regard to its contributions to this end, but also as a teachable phenomenon. It is also important to comprehend the means of concept and processes that will relate creativity with design. The potential of architectural design as an intellectual activity in this sense should be examined. Thus, this study may be considered as analyzing the role of creativity in the design process.