IRS-1C uydu görüntüleri ile oluşturulan dijital arazi modelleri ve ortofoto planlar ile oluşturulan dijital arazi modellerinin karşılaştırılması

Abstract

İstanbul Boğazı (Boğaziçi) doğal güzellikleri bakımından dünyadaki sayılı yellerden biridir. Gerek denizi, gerekse yeşil alan zenginliği ile bir bütünlük oluşturan Boğaziçi, insanlann sürekli ilgisini çekmiş ve zamanla bu bölgede yerleşimin hızla arttığı görülmüştür. Bu da beraberinde kentleşmeyi ve dolayısıyla doğal yapının bozulmasını getirmiştir. Bu nedenle gerek fotogrametri, gerekse uzaktan algılama gibi yeni ve çağdaş teknolojilerin İstanbul Boğazı üzerindeki uygulamalan da önem kazanmıştır.. Bu çalışmada, yüksek çözebilirlikli IRS1-C uydu görüntüleri ve 36 cm hassasiyetli ortofotolar kullanılmıştır. Çalışmada ilk olarak mevcut LISSIII görüntüsünde bant kombinasyonu seçimi yapılmıştır ve band kombinasyonu seçilirken renk dağılım diyagramlan incelenmiştir. Daha sonra pankromatik ve LISSIII görüntülerine Akropol Bilgisayar Mühendislik Ltd. Şti.'nin İstanbul Büyükşehir Belediyesine yapmış olduğu ve İstanbul'un tüm yollarının bulunduğu İstanbul Elektronik Rehberi datasındaki yollardan yararlanılarak geometrik düzeltme getirilmiştir. Aynı şekilde, 1/1000 ve 1/5000 ölçekli paftalardan yararlanılarak tiff formatındaki ortofotolara koordinat verilmiş ve ortofotolardan oluşturulmuştur. Aynca 36 cm çözebilirlikli ortofotolar 1 metreye resampling yapılmıştır. Pankromatik ve LISSIII görüntüleri RGB-IHS dönüşüm metodu kullanılarak birleştirilmiş ve 5m çözebilirlikli çok spektrumlu renkli görüntü elde edilmiştir. Topoğrafik veriler kullanılarak düzensiz üçgenler ağı oluşturumuştur. Bozuk üçgenler düzeltilmiş, 10 metrede bir oluşturulan grid dosyası oluşturulmuş ve bu dosya ve ortofotolar kullanılarak üç boyutlu model oluşturulmuştur. Aynı grid dosyası kullanılarak birleştirilmiş uydu görüntüsü ile boğazın üç boyutlu modeli oluşturulmuştur. Daha sonra ArcView Masaüstü Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yazılımı ve Erdas görüntü işleme kullanılarak görüntü çıktılan alınmıştır. Tezin son aşamasında ise bu çalışmada karşılaşılan problemlere değinilerek veri üreten kuruluşlara çözüm önerileri getirilmiştir.The study area selected is the Bosphourus in istanbul. It is the winding strait that separates Europe an Asia. Its shores often a beautiful mixture of past and presentThe settlement is increased on the bosphorus, which attracted people's attention not only for it's naturel beauty but also if s sea, therefore, natural structure and urban planning were destroyed. Therfore, the aplication of the new technologies such as photogrammetry and remote sensing on Bosphorus is becoming more important. The aim of this study was to show the importance of these applications: Firstly, band combination was chosen on available LISSIII image. While performing this, colour dispersion diagrams were examined. After this process, it was seen that 4,3,1 band combination is selected as the most suitable combination. Geometric correction to pancromatic and LISS III images were performed with data in Electronic Guide of İstanbul. Tiff formatted orthophotos were coordinated using 1:1000 and 1:5000 scale orthophoto plans, have 36 cm resolution were resamled to 1 meter. Panchromatic and LIIS III images were merged using RGB-IHS transforming method and colorfull images which have 5 m resolution the TIN model was performed in ARC/INFO programme. Then this TIN model has been converted to GRID model to be able to process in Erdas software. The three dimensional model was obtained on Erdas using GRID file and orthophotos. The three dimensional model of Bosphorus was optained using merged satellite images. ArcView and Erdas programmes were used for output of these models.