LEE- Bilgi Güvenliği Mühendisliği ve Kriptografi-Yüksek Lisans

Bu koleksiyon için kalıcı URI

Gözat

Son Başvurular

Şimdi gösteriliyor 1 - 1 / 1
  • Öge
    İkili kuadratik form ̇ile grup kimlik doğrulaması
    (Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023-01-31) Aksoy, Filiz ; Özdemir, Enver ; Özer, Özen ; 707191004 ; Bilgi Güvenligi Mühendisli ˘ gi ve Kriptograf
    Kriptoloji, dijital ortamda taraflar arasında güvenli iletişimin gerçekleşmesi için gerekli algoritma ve protokol dizaynını amaç edinen bilim dalıdır. Sanal ortamdaki herhangi bir veri akışının güvenliği kriptografik temel taşlar ile sağlanır, Günümüzde teknolojinin gelişmesi ve internetin yaygınlaşması ile bilgi paylaşımı da kritik bir önem kazanmakta ve güvenli bilgi paylaşımı için sürekli yeni modeller geliştirilmektedir. Kriptografi biliminin amacı yalnızca mesajları şifreleme ve deşifre algoritmaları geliştirmek değil, aynı zamanda bilgi güvenliği gerektiren gerçek dünya sorunlarını çözüme kavuşturmayı sağlamaktır. Diğer bir deyişle sanal ortamda akan verilerin güvenli transferini sağlayacak uygun yapıtaşları hazırlamaktır. Bu yapıtaşların uygunluğu birçok faktöre bağlıdır. Mevcut donanım yapısına ve kullanıcıların beklediği veri akış hızına uygunluğu en öncelikli hedefler arasındadır. Dijital ortamdaki haberleşmenin güvenliği önceden belirlenen dört hedefin sağlanması ile mümkün olabilmektedir. Bu hedeflerin ilki mesajın gizliliği olarak ifade edilen gizlilik (confidentiality) kavramıdır. Mesajın karşı tarafa güvenli bir şekilde iletilmesi için tasarlanan algoritmaların ana amacı mesajın üçüncü taraflar tarafından okumasını engellemektir. Dijital ortam herkes tarafından görülebilir kabul edilmektedir. Dolayısı ile yalın halde gönderilecek bir mesaj herkes tarafından okunabilecektir. Mesajın sadece önceden belirlenen alıcılar tarafından okunabilmesi güvenli haberleşmenin en önemli öğelerinden biridir. Bir diğer amaç ise veri bütünlüğü (data integrity) yani mesajın içeriğinin değişmesini önlemektir. Mesajın içeriği iletim esnasında oluşabilecek hatalardan veya araya giren kişilerden kaynaklı değişikliğe uğrayabilmektedir. Bu tür manipülasyon ve değişimleri engellemek için genellikle özet (hash) fonksiyonları kullanılmaktadır. Güvenli haberleşmenin sağlaması gereken amaçlardan bir diğeri ise kimlik doğrulama (authentication), yani mesajın kaynağının ve alıcının doğrulanmasıdır. Bunun için mesajı oluşturan kişi ve zaman damgası gibi bilgileri içeren dijital imza gibi yöntemler kullanılmaktadır. Son olarak ise gönderilen mesajın gönderici tarafından inkar edilememesi (Non-repudiation), yani mesajı gönderenin mesajı kendisinin göndermediğini iddia edememesidir. Dijital imza gibi yöntemler kimlik doğrulaması ile birlikte mesajı gönderenin inkar etme durumunu da ortadan kaldırmaktadır. Güvenli haberleşmenin en önemli sac ayağı gizlilik simetrik kriptografik algoritmalar ile sağlanmaktadır. 1974 ten günümüze kadar nerdeyse tüm dijital haberleşme kanalları standart olan simetrik anahtarlı algoritmaları kullanmaktadır. Simetrik anahtarlı kriptografik sistemlerde gönderen ve alıcı taraflarının her ikisi de aynı anahtara sahip olmak zorundadır. Her ne kadar gizlilik standart simetrik şifreleme metotları ile sağlanıyor olsa da, tarafların aynı anahtarı elde etmesi en önemli problem halini almaktadır. Tarafların anahtar paylaşımı yapmadan önce birbirlerinin kim olduklarını tespit etmesi yani kimlik doğrulama yapması beklenmektedir. Kimlik doğrulama sonrasında anahtar değişimi yapılmaktadır. Kimlik doğrulama ve anahtar değişimi algoritmaları şu ana kadar sadece bir alıcı ve bir göndericinin olduğu ortamları göz önünde bulundurarak dizayn edilmiştir. Fakat günümüzde artık haberleşme birebir değil onlarca hatta binlerce aletin aynı anda veri alış verişi yaptığı iletişim sistemlerinden oluşmaktadır. Mesela nesnelerin interneti (Internet of Things - IoT) gibi teknolojilerin de gelişmesi ile hem aynı anda bir çok aynı amaç için kullanılan aletler hızlı kimlik doğrulaması ve anahtar değişimi yapması gerekmektedir. Veri akışı her bir aletten diğerlerine gittiği için ortamda bulunan onlarca belki de binlerce aletin her biri için kimlik doğrulaması yapması ve anahtar paylaşımı yapması beklenmektedir. Ayrıca, iletişim ağına dahil olan tüm cihazların teknik kapasitelerinin aynı olmadığı düşünüldüğünde düşük işlemcili cihazları da destekleyen bir modele ihtiyaç günden güne artmaktadır. Daha fazla cihazın veri akış trafiğine dahil olacağı beklenildiğinden, kısa süre içerisinde çoklu kimlik doğrulama ve çoklu ortam için etkin anahtar değişimi algoritmalarının daha fazla ihtiyaç haline geleceği açıktır. Bu çoklu ortamlar için etkin kimlik doğrulama algoritması geliştirilecektir. Bunun yanında pratikte kullanılabilecek anahtar belirleme algoritmasında sunulacaktır. Sunulan algoritmaların performans değerleri analiz edilecek ve kripto analizleri yapılarak güvenlik parametreleri sunulacaktır. Dizayn edilen algoritmalarda yeni bir matematiksel aygıt kullanılacaktır. Bu aygıt uzun zamandır sayılar teorisi alanında bilinen ikili kuadratik formlardır. İlk bölümde kriptografiye kısa bir giriş yapılarak, simetrik ve asimetrik anahtar algoritmalarının temel yapıtaşları ve bu algoritmaların güvenilirliğinden örneklerle bahsedilecektir. Mevcut kriptografik yapıtaşlarının güvenli haberleşmede istenilen özellikleri sağlamada nasıl kullanıldığı örneklendirilecektir. Bu bağlamda elektronik posta servislerinin güvenliğini sağlayan en önemli protokollarden PGP uygulamasından bahsedilecek ve yapıtaşların etkin bir şekilde kullanımına örnek verilecektir. İkinci bölümde ise, birebir kimlik doğrulama ve grup kimlik doğrulama detaylı olarak anlatılacaktır. Daha sonra son zamanlarda çoklu kimlik doğrulama ve çoklu anahtar paylaşımı için dizayn edilmiş grup kimlik doğrulaması üzerine yapılan çalışmalardan bahsedilecektir. Üçüncü bölümde sunacağımız grup kimlik doğrulama ve anahtar değişimi algoritmaları için matematiksel yapıtaşları olan ikili kuadratik formlardan detaylı bahsedilecektir. İkili kuadratik formlar, primitif formlar, pozitif belirli formlar, kuadratik formların denkliği, denklik sınıfı, indirgenmiş formlar bu bölümde anlatılmaktadır. Üçüncü ve son bölümde ise, ikili kuadratik form ile grup kimlik doğrulama için önerilen modelin detayları ve teorik performansının diğer grup kimlik doğrulama modelleri ile karşılaştırılması yer almaktadır.