Çoklu Gösterim Veritabanları Kullanılarak Araç Navigasyon Haritası Tasarımı İçin Kartografik Yaklaşımlar

Abstract

Bu tez kapsamında yapılan çalışma ile navigasyon haritalarında gösterime konu olacak temel verilerin yol ağı ve bina verisinden Çoklu Gösterim Veritabanı (ÇGVT) yaklaşımına uygun olarak türetilmesi için otomatik bir sistem tasarlanmış ve uygulanmıştır. Sistem tasarımı çalışmasına paralel olarak yürütülen başka bir çalışma ile günümüzde kullanılan araç navigasyon haritalarının tasarımında kullanılan yöntemler ve sonuçları tartışılmıştır. Bu kapsamda mevcut yöntemler ile üretilen haritaların statik yapısının yeni teknolojiler açısından yetersiz olacağı öngörülmüştür. Ayrıca önceden belirlenmiş ölçek seviyelerinin kullanımıyla genelleştirilen haritalarda amaç ile örtüşmeyen ve özellikle yol ağlarında görülen bir içerik yoğunluğu probleminin varlığı örneklendirilmiştir. Tez çalışmasında haritada gösterime konu olan çizgisel (yollar) ve alansal (adalar) objelerin optimizasyonu amaçlanmıştır. Bu kapsamda büyük ölçek gösterimlerde alansal objelerin sınıflandırılarak, çizgisel objelerin ise öznitelikten bağımsız gerçekleştirilen bir seçme bir yöntemi kullanılarak genelleştirilmesi, küçük ölçekli gösterimler de ise katlı kavşakların sınıflandırılarak genelleştirilmesi konularında çalışmalar yapılmıştır. Geliştirilen sistem ve uygulanan yöntemler ile günümüzde statik anlayış ile tasarlanan navigasyon haritalarının, hesaplanan güzergaha bağlı gerçek zamanlı üretimi konusunda önerilerde bulunularak bu amaca uygun çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Böylece gerçek zamanlı navigasyon ve 3 boyutlu navigasyon uygulamalarına yönelik yapılan çalışmalar kapsamında, donanım ve yazılım teknolojilerinde yaşanacak gelişmelerin de etkisiyle, yakın gelecekte ihtiyaç duyulması öngörülen gerçek zamanlı dinamik bir harita üretim sisteminin temelleri bu tez çalışmasıyla şekillendirilmiştir. Çalışmanın bir başka önemli sonucu küçük ölçeklerdeki katlı kavşak gösterimlerinin genelleştirilmesinde etkin olarak kullanılabilecek otomatik kavşak tanıma ve sınıflandırma metodolojisinin geliştirilmesidir. Gerçekleştirilen sınıflandırma ÇGVT yapısında küçük ölçekte kavşak gösterimleri yerine kullanılmak üzere daha önceden belirlenen noktasal işaretlerin ait oldukları kavşaklar ile otomatik eşleştirilmesine katkı sağlayacaktır.

In this thesis, an automated system were designed and implemented for deriving the data, which will be used for car navigation map design, from the base data by considering Multiple Representation Database (MRDB) approach. The base data only includes navigable road network data and buildings with their geometries and attributes. Concurrently with the system design works, current commercial car navigation products were examined depending on the technologies that they used for map design. Optimization of the road network data and the land use information of areal data were considered as the problems to be solved in this thesis and a user centered approach for navigation oriented generalization was proposed to add value to the current navigation systems in use. This approach covers generalization processes applied on both areal and linear objects for optimizing the data presented at detailed level. Both areal and linear generalizations are realized by using the calculated route geometry. Therefore this process is applied whenever a route calculated and it gives different results for each application. As the second part of the study a classification approach processing on road interchanges was proposed for reducing the visual complexity of the small scaled road maps. The aim of this proposal is to determine and classify road interchanges for the use of generalization. In this context, interchanges were first derived from the road network data by using semiautomatic way then they were identified as matrices and tree structures. These identifications enabled the user to classify interchanges depending on their common characteristics.