Betonarme endüstriyel binalarda yapısal yangın güvenliğinin ulusal ve uluslararası standardlar kapsamında incelenmesi

Abstract

Toplumların ve bireylerin temel ihtiyaçlarından biri olarak güvenliğe ihtiyaçları vardır. Güvenlik konusu farklı şekillerde analiz edilebilir. Bu çalışmada, NFPA (Ulusal Yangından Korunma Birliği), Eurocode ve BYKHY (Binaların Yangından Korunmasına İlişkin Yönetmelik) yönergeleri takip edilerek fabrikalarda yangınların nasıl önleneceği ve yönetileceği araştırılacaktır. Yangınlarda insanların canı ve malları risk altındadır. Ancak dikkatli davranarak ve yangına hazırlıklı olarak ölüm ve hasar riskini azaltabilmektedir. Yangınlardan ölüm ve hasar açısından en çok Kanada, ABD ve İngiltere zarar görmektedir. Endüstriyel alanda teknolojinin ilerlemesi yangınlara yol açmaktadır. Yangın, beton binalara zarar verebilir ve onları güvensiz hale getirerek ölüm ve hasara neden olabilir. Mimari planlarda yangın güvenliğinin dikkate alınabileceği doğru olmakla birlikte ülkemizde sahip olduğumuz kaynaklar yetersizdir. Geçtiğimiz birkaç yılda çeşitli uluslardan çok sayıda standart Türkçeye çevrilmiştir. Bununla birlikte, yangına dayanıklı betonarme yapıların oluşturulmasında kullanılmadan önce daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç vardır. Ülkemizde yapıların yangından korunmasına yönelik düzenlemeler bulunmaktadır. Yangın varsa binayı terk etmenin yöntemleri vardır. Binanın yapısal bütünlüğünü garanti altına almak ve yangından zarar görmesini önlemek amacıyla yanmaz malzemeler kullanılmaktadır. Araştırmacılar, yangın ve dumanın yapı içerisinde nasıl hareket edebildiğini ve bunların nasıl önlenebileceğini anlamak için deneyler yürütmektedir. Yangın durumunda eşyalarımızı ve kendimizi kaybetmemek için bu önlemleri alınmaktadır. İtfaiyecilerin kurtarma görevlerini verimli bir şekilde yerine getirebilmelerini sağlamak için Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yangına müdahale ve acil durum yönetim planlarının geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Binalar mimar ve mühendislerin istekleri doğrultusunda tasarlanmaktadır. Ancak bazı binalar sadece NBCCR nin yüksek binalara ilişkin kurallarına göre inşa edildiğinde yangın güvenliği kurallarının tamamına uyum sağlayamayabilir. Sonuç olarak ülkemizdeki inşaat firmaları, yüksek yapılar inşa ederken NFPA ve Avrupa EN ve Amerikan NFPA yangın yönetmeliklerinin kapsamadığı çeşitli alternatifleri kullanarak tatmin edici sonuçlara ulaşmayı önceliklendirmektedir. Bu çalışmanın amacı endüstriyel binalarda yer alan yapıların yangın sırasındaki güvenliğini incelemektir. NFPA, Eurocode ve BYKHY kurallarından bilgi toplanacaktır. Araştırma nitel bir yaklaşım kullanarak aktif ve pasif yangın tedbirlerinin yangın yönetmeliği açısından ne kadar farklılaştığını ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Verilere dayanarak NFPA, Eurocode ve BYKHY gibi farklı yangın güvenliği standartlarının aktif ve pasif yangından korunma önlemlerini nasıl önerdiğini analiz edilecektir. NFPA ve Eurocode standartlarına göre Türkiye de binaların bu kurallara uygun olarak inşa edilebileceği tespit edilmiştir. Araştırma, mühendis ve mimarların yangın güvenliğini planlamak için NFPA ve Eurocode standartlarını kullandıklarını göstermektedir. NFPA standartları ve Eurocode, binaların statik ve mimari özelliklerini dikkate almaktadır. NFPA ve Eurocode Normlarının bina tasarımları için belirlediği yangın güvenliği kuralları daha kapsamlı ve eksiksiz olup, BYKHYnin kapsama girmeyen kısımları için bu kuralların kullanılmasına karar verilmiştir.