Türk Bankalarıyla Avrupa Birliği Bankalarının Rekabet Üstünlüğü Açısından Karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışmada, Avrupa Birliği ne giriş sürecinde Türk bankalarının Avrupa Pazarı ndaki rekabet gücünün tespit edilmesi amaçlanmıştır. Rekabet gücünü belirleyici bir etmen olarak, 2001-2003 döneminde 13 Türk bankasıyla 33 Avrupa Birliği bankasının verimliliği karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çıktı temelli Malmquist endeksleri aracılığıyla bankaların verimlilik değişimleri belirlenmiştir. Endeksleri oluşturan uzaklık fonksiyonları, parametrik olmayan bir lineer programlama tekniği olan veri zarflama analizi (DEA) ile hesaplanmıştır. Ayrıca verimlilik değişiminin esas kaynaklarını tespit etmek amacıyla, Malmquist endeksi saf teknik etkinlik değişimi, ölçek değişimi, teknik etkinlik değişimi ve teknolojik değişim bileşenlerine ayrılmıştır. Verimlilik analizi iki aşamalı olarak gerçekleşmiştir. İlk aşamada, farklı çıktı değişkenleri kullanılarak yalnızca Türk bankalarının verimlilik değişimini ölçen iki model kurulmuştur. İkinci aşamada ise Türk ve Avrupa Birliği bankalarının verimlilik değişimi karşılaştırmalı olarak belirlenmiştir. Sonuçlar, tüm ülkelerde bankaların verimlilik düzeyinin yükseldiğini, ancak Türk bankalarındaki verimlilik artışının gözlem kümesine alınan Avrupa Birliği bankalarındaki artışa oranla çok yetersiz kaldığını göstermektedir.In this study it is aimed to determine the comptitiveness of Turkish banks in European Market in the way of European Union integration. The productivity of 13 Turkish and 33 European Union banks is analysed comparatively for the period 2001-2003 as a competitiveness factor. The productivity change of banks is estimated by employing the output-based Malmquist index. The distance functions that compose the Malmquist index are calculated with data envelopment analysis (DEA) which is a non-parametric linear programming technique. Furthermore the Malmquist index is decomposed into pure technical efficiency change, scale change, technical efficiency change and technological change components in order to define the main sources of productivity change. The productivity analysis is carried out in two stages. At first stage two models are developed by using different output variables in order to measure the productivity change for Turkish banks only. At second stage the productivity change for Turkish and European Union banks is estimated comparatively. The results suggest that the productivity level of banks has increased in all countries but the productivity growth of Turkish banks is insignificant relative to the productivity growth of the observed European Union banks.