Gündelik yaşam pratikleri çerçevesinde sokak deneyimi: Moda semti

Abstract

Kentsel deneyime büyük oranda egemen olan sıradan deneyimler kentsel çalışmalarda ve kentsel mekana dair tasarım, planlama ve karar vereme süreçlerinde genellikle göz ardı edilmekle birlikte kentlinin yaşantısına etkisi bakımından önem teşkil etmektedir. Konvansiyonel haritalamanın kente yaklaşımına karşılık, araştırma yöntemi ve sahası açısından kente sokak kotundan bakmayı hedefleyen bu çalışma kapsamında, alternatif yaklaşımlar sunan karşı haritalama ve psikocoğrafik haritalama teknikleri kullanılmıştır. Alternatif haritalama teknikleri Henri Lefebvre'nin ritimanaliz yöntemi ve Bruno Latour'un oligopticon kavramıyla sentezlenerek melez bir araştırma tasarımı ortaya koyulmaktadır. Kentin sıfır kotunun yapılı ve sosyal çevresi, kentin sıradan deneyimlerinin zenginliğini analiz etmek için bir potansiyel olarak görülmektedir. Çağdaş kentin gündelik deneyimi ve çağdaş kentliye dair sorulan ne sorusunun cevabı olarak, yapılı ve sosyal çevreye ilişkin unsurlara dair konuları tartışan gündelik dil ve hafıza; nasıl sorusunun cevabı olarak psikocoğrafik haritalama yönteminin temelini oluşturan yürüme eylemi; kim sorusunun cevabı olarak hem araştırmacının konumunu hem de metropol insanını ifade eden yabancı kavramı alternatif haritalamaların ve saha çalışmasının genel çerçevesini oluşturmaktadır. Moda semtine dair temel eleştiri yapılı çevresinin coğrafi yapıyla ilişkisi, insanların sosyal ve fiziksel çevresiyle ilişkisi, gelenek ve deneyimlerin kültürel ve tarihsel bağlamla ilişkisi bakımlarından semtin yer olmaktan mekan olmaya doğru dönüşümü üzerinden yapılmaktadır. Semtin bu dönüşümü gündelik hafıza kavramı üzerinden okunarak karşı haritalama yöntemleriyle anlatıya dönüştürülmüştür. Ayrıca Moda semtine dair gündelik yaşam pratikleri katılımcı gözlem yöntemiyle zenginleştirilen Georges Perec'in kentsel gözlem yöntemiyle birlikte ele alınarak Moda semtinin psikocoğrafik haritalamaları oluşturulmuştur.