Sürdürülebilir Yapım Kavramının Uygulamaya Aktarılmasındaki Araç, Yöntem Ve Yaklaşımlara İlişkin Bir Değerlendirme

Abstract

Ham madde tüketiminin en fazla yapıldığı sektörler arasında olan inşaat sektörü, yapı üretim süreci içerisindeki tüm tüketimlerin yönlendirilmesi ve daha nitelikli bir yapılı çevre oluşturmak için, hammadde çıkarımından kullanım aşamasına kadar sürdürülebilirlik kriterleri içersinde gelişen, Sürdürülebilir Yapım kavramını geliştirmiştir. Kavramsal olarak yapılan çalışmaların yanı sıra inşaat sektöründe sürdürülebilir yapımın uygulamaya aktarılabilmesi için gerekli amaç bütünlüğü, uygulama tanımlarının belirsizliliği, yapılan imalatların ölçülebilirliğinin sağlanamadığı; genel olarak, inşaat sektöründe sürdürülebilir gelişme kavramını uygulamaya geçirmedeki olanak ve sorunların bütüncül bir bakış açısıyla yeterince ortaya konmamış olduğu, özelde ise enformasyon teknolojilerinin ve diğer yardımcı araçların bu açıdan sağlayabileceği olanakların ve eksik kaldığı noktaların yeterince araştırılmadığı görülmektedir. Yapılacak imalatların tanımını açık ve net biçimde yapan şartnamelerin oluşturulması, belirlenen şartnamelerdeki performansların gerçekleştirilebilmesi için organizasyonel ve teknik yapının oluşturulması, yapılan çalışmaların ölçülebilir olması gerekmektedir. Yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak değerlendirmelerde amaçlanan performans değerleri ürünlerin sertifikasyon veya benzeri değerlendirme biçimleri ile ölçülerek ödüllendirilmesi, çok bileşenli verilerin enformasyon teknolojisinden yararlanılarak uygulama alanına aktarılması ihtiyacını doğurmuştur. Bu çalışma, Sürdürülebilir Yapımın uygulanması alanında eksikliği hissedilen, tasarım ve yapım firmaları, denetleyici kuruluşlar ve kullanıcılar tarafından kullanılmak üzere, teoride uygulanması öngörülen kavramların, daha kaliteli bir yapma çevre oluşturmak, bugünün ve geleceğin kaynaklarını doğru kullanmak ve çevreye en az düzeyde zarar vermek amacıyla kullanılması gereken araç, yöntem ve yaklaşımların uygulamaya aktarılmasındaki güçlükler ve olanaklar açısından bir durum değerlendirmesi yapmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, mevcut kavramsal çalışmaların tanımlanması ve uygulanması yönündeki yol haritasının çıkarılmasında ihtiyaç duyulan, mevcut durumun belirlenmesine yönelik saptamalara katkıda bulunulacağı düşünülmüştür.

As being one of the prior effective sector on consumption of raw material, sustainable construction assesses the building from extraction to cradle, with whole life cycle, to achieve sustainability objectives for better built environment. Although having conceptual studies and practical ongoing efforts, there are still unclear goals and priorities to provide a practical definition of sustainability in construction sector. These undefined criteria makes practices unmeasurable, unable to evaluate and precisize the performance of the execution. The problem is, in general, inadequacy of opportunities of conveying conceptual studies into practice and whole life cycle assessments; in particular, the lack of IT based tools which might support the application of the concept to make the whole life cycle assessment for multiple criteria decision making in projects. In response to the need of improved indicators, studies on conceptual framework including organizational and technical framework, which will be used by owners, design/build firms, audits, explained and evaluated in this study. Tools used for design, evaluation and rating are described. Software packages developed for life cycle analysis which consist of databases and inventory tools for calculation of potential environmental effects with different design systems, assessing systems for rating and certification considering the policies and standards, check lists, reports, guidelines, manuals are reviewed. Not only the state of art in the world but also state of art in Turkey was explained and evaluated for a better built environment.