Kısıtlar Teorisi Ve Bir Üretim Firmasında Uygulanması

Abstract

Kısıtlar Teorisi (KT), kâr artırmaya odaklanan bir organizasyonel değişim metodudur. Kısıtlar teorisinin başlıca konsepti, her organizasyonun en az bir adet kısıta sahip olmasıdır. Kısıt, organizasyonun uğruna çabaladığı her ne ise – genellikle kârdır- bunu sınırlayan herhangi bir faktördür. Üretim ve servis organizasyonlarının çoğunluğu için amaç, şimdi ve gelecekte yani sürekli ve artarak daha fazla kâr sağlamaktır. Kısıtlar teorisi, organizasyonları bir bütün olarak ele alır, sadece üretim departmanını ya da sadece tek bir fabrikayı ya da fabrikanın bir departmanını değil. Lokal optimumlarla ilgilenilmez. Bu çalışmanın amacı, kısıtlar teorisi yaklaşımını kullanarak ürün karması ve sonuçlarının firma karlılığı üzerindeki etkileri ortaya koyacak bir model kurabilmek ve uygulayabilmektir. Bu çerçevede, pamuk ipliğinden ring iplik üretimi yapan bir firmada tanımlayıcı ve keşifsel olay çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmada, geleneksel maliyet muhasebesi sistemi ile Kısıtlar teorisinin katkı payı muhasebe sistemi karşılaştırılmıştır. Bu nedenle, optimum ürün karmaları ve bu ürün karmalarının firma kârlılıklarının sonuçları karşılaştırılmıştır. Analizler sonucunda görülmüştür ki, Kısıtlar teorisinin katkı payı muhasebe sistemi maksimum kârı sağlayan sistemdir. Buradan yola çıkılarak, tekstil üretiminde ve benzer koşullardaki firmalar için, kısıtlar teorisinin katkı payı muhasebe sistemi kullanılarak daha kârlı ürün karması çözümlerine ulaşılabilir.

The Theory of Constraints is an organizational change method that is focused on profit improvement. The essential concept of TOC is that every organization must have at least one constraint. A constraint is any factor that limits the organization from getting more of whatever it strives for, which is usually profit. For most manufacturing and service organizations the goal of the organization is to make a larger profit now and in the future. Theory of Constraints (TOC), accepts the organization as a whole, not the manufacturing department, or one plant, or one department within the plant. Local optimums are not concerned with. The purpose of the research is to provide and apply a model for product mix and the effect of the results to the profitability of the firm by using Theory of Constraint approach. In this frame, descriptive and exploratory case studies had been made in a ring spun cotton yarn manufacturing firm. In this research the traditional cost accounting system and the throughput accounting system of TOC were compared. For this reason, optimum product mixes determined and the results of the profitablities compared. It was seen that the maximum profit was of throughput accounting system. To sum up, the firms which are in textile manufacturing business and have similar conditions, could be achieve more profitable product mix solutions by throughput accounting of TOC.