Kütle Aktarım Disk Salınımlarının Eksenel Simetriye Sahip Olmayan Kübik Pertürbasyonla Kararlılık Analizi

Abstract

Bir tıkız nesne (karadelik, nötron yıldızı veya beyaz cüce) ve eşlikçi bir yıldızdan oluşan ikili yıldız sistemlerinin X-ışınım spektrumlarında ortaya çıkan değişkenlikler -harmoniğimsi salınımları (QPO) gibi- eşlikçi yıldızın evriminin belli aşamalarında tıkız nesne etrafında oluşan kütle aktarım disklerine ait salınımlarla açıklanır. Bu salınımların davranışını tanımlamak amacıyla kütle aktarım diskindeki eksenel olmayan kübik pertürbasyonların evrimi, plazmalar için geliştirilmiş lineer olmayan dalga teorisinin kararlılık analiz yöntemiyle incelenmiştir. Diskin geometrik olarak ince, politropik ve viskoz olmadığı varsayılmıştır. Birinci mertebeden pertürbasyonların lineer olmayan Schrödinger denklemine benzer bir evrim denklemine uyduğu ortaya konmuştur.

Variabilities in X-ray power spectrum such as Quasi Periodic Oscillations (QPOs) of an accretion disk in a binary star system which involves a compact object and a companion star, are considered to be consequences of disk oscillations. To understand the character of these oscillations, we use the theory of nonlineer waves for plasmas as a stability analysis for non-axisymmetric cubic-nonlinearity equations of the amplitude of perturbations of a geometrically thin, barotropic and inviscid disk. A nonlineer Shrodinger equation has been derived for the evolution of first order perturbations.