Dinamik Yüklü Temellerin Tasarımı Ve Simetriden Sapmaların Etkisi

Abstract

Sanayileşmenin ve kalkınmanın en önemli gereklerinden birisi kuşkusuz gelişmiş endüstri tesisleridir. Makinalar ve beraberinde makine temelleri de endüstri tesislerinin hayati yapı elemanlarındandır. Bu durum, makina temellerinin tasarım ve inşa süreclerinin yeniden incelenmesini ve geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacının daha iyi kavranabilmesi için, makine temellerinin önemi ve çalışmanın kapsamı detaylı olarak giriş bölümünde aktarılmıştır. Çalışmanın bütünlüğü açısından ikinci bölümde yapı dinamiğinin temel esasları aktarılırken, üçüncü bölümde de makine temellerinin tasarımında göz önüne alınan temel hususlar belirtilmiştir. 3. bölümün devamında, sık karşılaşılan temel tipleri ve bunların tasarımında kullanılması önerilen hesap esasları anlatılmıştır. En sık karşılaşılan makine temeli olması sebebi ile blok tipi makine temelleri ise 4. bölümde ele alınmıştır. Yüksek hızlı çerçeve temeller 5. bölümde aktarılırken, pistonlu makinaların temelleri 6. bölümde ve impakt etkisindeki makine temelleri de 7. bölümde anlatılmıştır. 8. bölümde makine temellerinde kullanılan yapı elemanları ele alınmış ve inşaat sırasında dikkat edilmesi gereken donatı düzenlemesi ve birleşim detayları şekiller ile örneklendirilmiştir. Simetriden sapmaların neden olacağı durumları mukayese edebilmek açısından 9. bölümde, önce simetrik durum için bir dizel makine için uygun temel sisteminin sayısal çözümü gerçekleştirilmiş, ardından da aynı sistemin bir doğrultuda simetriden sapma halinde serbest titreşim frekansları ve genlikleri elde edilmiştir. 10. bölümde ise aynı sistem için bir doğrultuda simetriden sapma durumunda makinanın çalışma frekansları değiştirilmiş olup, bu durumun sistem üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Son olarak ta, 11. bölümde, makina temel sisteminin iki doğrultuda simetriden sapma hali için, sistemin serbest titreşim frekansları ve genlikleri incelenmiştir. Bulunan sonuçlar grafiklerndirilmek sureti ile incelenmiş olup, 12. bölümde aktarılmıştır.

One of the main requirements of growth and industrilization is advanced industrial facilities, undoubtedly. Consequentially, machines and machine foundations are structural elements which have vital importancy. For this reason, the design and construction procedures for machines should be investigated and elaborated. The general background and scope of this study are presented with details, in introductory chapter for the reader. To make the study self-contained, the basic fundementals of structural dynamics are presented in Chapet 2, while Chapter 3 considers and lists the main principles which should be taken in consideration in the analysis and design of dynamically loaded foundations. In addition to the third chapter, frequently used different types of foundations and computation steps in structural analysis of these, are listed in continuing chapters. As a result of being the mostly used dynamically loaded foundation, block type foundations are presented in Chapter 4. Chapter 5, points out the design and analysis criterias of the framed foundations, while Chapter 6 lists these criterias for the rotary type machines. The structural design and dynamic analysis methods of impact type foundations are presented in Chapter 7, also. In addition to these, structural elements which are commonly used in foundations supporting machines are listed in Chapter 8. In Chapter 9, a numerical example for a diesel engine on a symmetrical block type machine foundation is analysed first; and next, the natural frequancies and amplitudes of the same system are calculated for the single directional non-symmetrical condition. In addition to this, the dynamic behaviour of the same system is investigated in Chapter 10, for the change in “operating frequancy”. Lastly, the non-symmetrical condition in two horizontal directions of a hammer-fall type machine foundation, is analysed in Chapter 11 and the natural frequencies and amplitudes of the foundation-machine-support system are calculated. The results are shown grapichally and presented in Chapter 12.