Mimari Tasarım Eğitiminde Bilgi Ve Yaratıcılık Etkileşimi

Abstract

Bu çalışma mimari tasarım eğitiminde yaratıcılık olgusunu, bilgi bağlamında ele almaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini mimari tasarım eğitiminde yaratıcılık olgusu oluşturmaktadır. Bu genel kurgu içinde yaratıcılık olgusuna, mimarlık bilgisi özelinde bir bakış açısı getirilmeye çalışılmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada özellikle; tasarım probleminin genel özelliklerine bağlı olarak, tasarımcının tasarım süreci boyunca izlediği yolun, bilgi ve yaratıcılık kavramları bağlamında mercek altına alınması amaçlanmaktadır. Kuramsal altyapıdan yola çıkarak özellikle vurgulanmak istenen düşünce, “tasarım sürecinde -mimarlık bilgisi bağlamında- yaratıcılık açısından iki kritik noktanın yer aldığı” düşüncesidir. Bu iki kritik noktadan birincisi; tasarımcının, genel bilgi uzayında “hangi bilginin veya bilgi setlerinin” tasarım bilgisi olarak kabul edilerek, tasarıma bir girdi olarak alınacağına karar verme aşamasıdır. Tasarımcının bu noktadaki tavrı veya performansı, elde edilecek çözümün “yaratıcılığı” açısından en kritik noktadır. İkinci kritik nokta ise seçilen bilgilerin süreç içinde işlenmesi, birbirleri ile ilişkilendirilmesi veya genel olarak kullanılmaları aşamasında karşımıza çıkmaktadır. Tasarımcının hangi bilgilerin tasarıma girdi olacak “tasarım bilgileri” olmasına karar vermesinin yanında, bu bilgileri “nasıl” kullandığı da süreçteki ikinci kritik adımı oluşturmaktadır. Tezde ortaya konan ve kuramsal altyapı üzerine kurgulanan düşüncelerin sınanabilmesinin yanısıra, konu ile ilgili yeni ipuçları da elde etmeye yönelik olarak alan çalışması da gerçekleştirilmiştir. Bulgular tezde ortaya konan “tasarım sürecinde yaratıcılık açısından iki kritik nokta olduğu” hipotezini destekler niteliktedir.

This study aims to discuss the phenomenon of creativity in the context of knowledge in architectural design education, thus the theoretical framework of the thesis focuses on creativity in architectural design education. Main objective of the thesis can be summarized as to emphasize the phenomenon of creativity in regards to architectural knowledge. In this general scope, it is intended to provide a critical viewpoint to the phenomenon of creativity in regards to the specifics of architectural knowledge. In this context, the study is mainly limited to the analysis of the creative and cognitive attributes of the path a designer follows while searching for the potential solutions to an architectural design problem. Stemming from the theoretical framework, it is emphasized that existence of two critical thresholds, in regards to creativity, within the design process. The first threshold is defined when the designer finalizes his/her decision on the contents of design knowledge required for the specific design problem at hand. This threshold can be identified as the most critical, since it will have strong impacts on the ‘creativeness’ of the solution. The second critical threshold is defined when the designer clarifies his/her strategies on how to process, relate and transform the preferred information through the design process. In order to test the ideas proposed by the theoretical framework, and to search for new directions an extensive case study is held. Findings of this case study support the hypothesis that there are two critical thresholds within the design process, in regards to creativity.