Ceza Mimarlığı

Abstract

Bir mimari ürün olan cezaevinin tasarımında etkili olan yaklaşımlar ekonomik, politik, sosyolojik, psikolojik ve estetik olarak ayrı başlıklar altında incelenebilir. Bunlar cezaevinin yapı taşı olan, birbirini destekleyen ve birbiriyle çelişen tasarım girdileridir. Mimari platformda cezaevinin incelenmesi bu girdilerin mekan oluştururken nasıl harmanlanacağının tartışılmasıdır. Mekansal tasarım mahkumların, personelin, ziyaretçilerin, hatta dışarıdaki vatandaşın cezaevi içerisinde ve dışında bir araya gelişlerinin her dört taraf için de faydacı bir hale gelmesini amaçlar. Fonksiyon şeması gereği diğer mimari ürünlerden net bir şekilde ayrılan cezaevleri mimarların bina tasarımına olan alışılmış yaklaşımına birçok noktada ters düşmektedir. Ancak bu özel fonksiyonun gerektirdiği sınırlamalara karşın, mimari tasarım ilkelerine, meslek etiğine ve insan haklarına ters düşmeyecek binalar ortaya çıkarmak cezaevleri gibi uç bir örnekte dahi mümkün olabilir.

As an architectural product, prisons can be studied under several topics such as economic, political, sociological, psychological and aesthetic. These are utilitarian effects for gathering inmates, staff, visitors, or even citizens inside and outside a prison, supporting and in conflict with each other. On architectural platform, prison study should be firstly to discuss how to harmonize these inputs. Due to functional scheme, prisons are clearly unlike other architectural products and they are in contrast with the usual approach of architectural design in many points. Despite the necessity limitations of this custom function, architects are obliged to produce structures according to architectural design principles, appropriate to human rights, environment and professional ethics. This can be possible even in an extreme example such as prisons.