Çok Merkezli Bölgesel Kalkınma Amacında, Kars’ın Ağrı Alt Bölgesinde (tra2) Büyüme Kutbu Olabilirliği

Abstract

Bölgesel ölçekteki farklılıklar, 20. yüzyılın ilk çeyreğinden bu yana, değişen önem ve yaklaşımlarla ele alınmasına rağmen günümüzde gelişmişlik derecesi farklı ülkelerde de, çözüm bekleyen temel sorun alanlarından birisidir. Kalkınmanın sınırlı kaynak ve üretim faktörü ile dengeli bir biçimde istenilen her yerde ortaya çıkarılmasının güçlüğü karşısında yeni ve büyüyen aktiviteler, belirli noktalarda ortaya çıkma ve yığılarak yayılma eğilimindedirler. Bu tezde geri kalmış bölgelerin kalkınmasında çok merkezliliğin önemi vurgulanarak, bu arka plana yaslanan büyüme merkezlerinin yaratılmasının öncelikle Ağrı Alt Bölgesinde incelenerek, Kars’ın bu bölge içinde büyüme kutbu olabilirliği irdelenmiştir. Başlıca altı bölümden oluşan tezin giriş bölümünde çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemi belirtilmiştir. İkinci bölümde bölgesel ölçekte çok merkezlilik kavramı ele alınarak, Avrupa Birliği ekseninde gelişimi anlatıldıktan sonra, Türkiye’nin çok merkezlilik sürecine değinilmiş ve büyüme merkezi yaklaşımları için önemi vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde, büyüme merkezini esas alan kuramsal yaklaşımlar değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde, büyüme merkezi politikalarının dünyada ve Türkiye’deki uygulama alanı ve karşılaşılan engeller ele alınarak, büyüme merkezi politikalarını etkileyen bölgesel değişim ve eğilimler anlatılmıştır. Beşinci bölümde, bölgeler arası farklılıklardan olumsuz yönde etkilenmiş olan Ağrı Alt Bölgesinde büyüme merkezi geliştirme politikalarının değerlendirmesi yapılmış ve sonrasında Kars’ın büyüme kutbu olabilirliği irdelenmiştir. Sonuç bölümünde ise, çalışmanın genel değerlendirmesi yapılarak önerilerde bulunulmuştur.Even though differences in regional scale have been addressed with ranging importance and approaches since the first quarter of the 20th century, today’s world disregard with the degree of development they are still the main problematic areas to be challenged with in different countries. New and developing activities tend to occur in specific spots and outspread cumulatively in spite of the challenge that development can be attained wherever wished with limited resources and production factor. In this thesis, the growth pole possibility of Kars in the region is questioned through underlining the importance of polycentrism in underdeveloped regions and examining Ağrı Sub-Region in forming the development centers based on this background. The purpose, scope and method of the study are mentioned in the introduction part of the thesis which composes of six main chapters. In the second chapter, however, polycentrism concept is dealt with within regional scale and following the explanation about the development of polycentrism in parallel to European Union, Turkey’s polycentrism process upon and the significance of these on development centers approach are touched upon. Institutional approaches based on development center are examined in the third chapter. The changes and tendencies that affect development center policies are explained in the fourth chapter by examining the field of application of development center policies and challenges confronted both in the world and Turkey. The evaluation of development center policies in Ağrı Sub-Region which has been affected by the regional differences in a negative way is conducted and the growth pole possibility of Kars is questioned in the fifth chapter. In the conclusion part, the study is evaluated in general and certain criticisms are put forward in addition to final suggestions.