İnşaat Projelerinde Yüklenici Hak Talepleri Nedenlerinin Belirlenmesi Ve Hak Taleplerinden Korunmaya İlişkin Çözüm Önerilerinin Geliştirilmesi

Abstract

Yapım projelerindeki üretimin tekil bina ölçeğinden, yapı gruplarının yer aldığı karma fonksiyonlu kompleks projeler ölçeğine büyümesi, projelerdeki katılımcı sayısının artması, farklı disiplinlerin dahil olması ve kullanıcıların beklediği konfor düzeyinin sağlanabilmesi için yüksek teknoloji sistemlerinin yapılara entegrasyonu ile sektördeki karmaşıklık ve risk düzeyi artmaktadır. Bu nedenlerden dolayı projenin konsept geliştirme aşamasından yapım aşamasının sonuna kadarki süreç içinde yapılan hatalar ve eksiklikler artmakta, bunlar da teknik problemlere, kullanıcıların ihtiyaçlarının karşılanamamasına, taraflar arası anlaşmazlıklara ve proje süresinde ve maliyetinde artışlara neden olmaktadır. Hak taleplerinin sektörün kaçınılmaz bir parçası haline geldiği bu süreçte, projeye olan olumsuz etkilerinin azaltılabilmesi amacıyla hak taleplerinden korunmaya ilişkin çözüm önerilerinin geliştirilmesi bu noktada önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, literatür araştırması yöntemi ile yüklenici hak talepleri nedenlerinin belirlenmesi ve yüklenici hak taleplerinden korunmaya yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Literatür araştırması bağlamında, hak talepleri nedenlerinin incelendiği çalışmalar 8 alt başlıkta analiz edilmiş ve yüklenici hak talepleri nedenleri belirlenmiştir. Hak taleplerinden korunmaya ilişkin çözüm önerileri, tez çalışmasında 3 adımda sunulmuştur: 1. adımda, çözüm önerileri literatür araştırması yöntemiyle saptanmış, 2. adımda yine literatür araştırması yoluyla belirlenen hak talebi nedenlerinden hareketle tez çalışması özelinde yeni çözüm önerileri geliştirilmiştir. 3. adımda ise projenin konsept geliştirme evresinden işletme evresine kadarki tüm süreç boyunca alınması gereken önlemlerin tanımlandığı, hak taleplerinden korunmaya ilişkin bir öneri paketi sunulmuştur.Today’s construction industry is characterized by the increase of complexity, uncertainty and the risks due to the integration of new technologies, increase in the number of multidisciplinary participants and large scaled projects. Especially in the construction stage, problems due to omissions and errors lead to conflicts between the owner and the contractor. Generally, these conflicts cause delays in project and increasing project’s costs. Competitive bidding, production of extremely complex product which is never built before and using extensive working hours as features of construction industry demonstrate the reasons why there is a crucial increase in claims as unavoidable characteristics of construction sector. As the purpose of thesis, deciding the causes of contractors’ claims in construction sector and improving recommendations on how to avoid contractors’ claims are achieved by the means of literature research method. In the context of literature research, only research studies focusing on the causes of claims are analyzed according to 8 subtitles and the causes of the contractors’ claims are identified. Recommendations on how to avoid claims are improved within the context of 3 steps: (1) suggested solutions based on literature research findings about avoiding claims, (2) improving special recommendations to thesis based on literature research findings about the causes of claims, (3) presenting a total recommendations package based on suggested solutions in first two steps.