Doğancı Ve Nilüfer Barajları Arasındaki Bursa-nilüfer Çayı Kesiminde Su Kayaç İlişkisinin Araştırılması

Abstract

Permo-Triyas yaşlı Nilüfer birimi ve Orhanlar grovağı çalışma alanının en yaşlı kayaçlarıdır. Nilüfer birimi yeşilşist fasiyesinde metamorfizma geçirmiş çeşitli metabazit, şistler, metakarbonat kayaçlarından oluşmaktadır. Orhanlar grovağı ise Nilüfer birimi üzerinde tektonik dokanaklı olarak durur. Bölgede Erken Jura yaşlı Bayırköy formasyonu ile başlayan istif Orta Jura-Erken Kretase yaşlı Bilecik kireçtaşları ile devam etmektedir. Geç Kretase yaşlı serpantinleşmiş peridotit-harzburjitler Neotetis Okyanusunun kapanması esnasında gelişmiş olan birimleri temsil ederler. Bölgede Eosen ve Oligo-Miyosen’de magmatik faaliyetler geniş alanlarda etkili olmuştur. Orta Miyosen-Pliyosen yaşlı karasal çökeller genç birimler olarak bulunurlar. Kuvaterner-Güncel yaşlı alüvyon ve yamaç molozları ise istifte en genç birimler olarak yeralmaktadırlar. Nilüfer Çayı üzerinde belirlenen 9 noktadan 1987-94 yılları arasında çeşitli anyon, katyon ve bakteriyolojik testler için 30’a yakın özelliğin mevsimlik-yıllık değişimleri ile kirlilik durumları (TSE,1984) ile karşılaştırmalı olarak incelenmiş; ayrıca belirli kaynaklardan alınan su örneklerinin Nilüfer Çayı örnekleri ile benzeşimleri değerlendirilmiştir. Çalışma alanında bulunan birimleri temsil eden 10 kayaç örneğinin kimyasal analizleri su kimyası ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Tüm değerlendirmeler sonucunda; Nilüfer Çayı’nda doğal kirlilik bulunmadığı fakat su örneklerinde rastlanan lokal olarak yapay kirlenmenin varlığı belirlenmiştir. Yerleşim yerlerinin çoğunun altyapıya sahip olmaması yapay kirliliğin esas nedenini oluşturmaktadır.

Permo-Triassic aged Nilüfer unit and Orhanlar greywacke are the oldest rocks of the study area. Nilüfer unit consists of various metabasites, schists and metacarbonates which had undergone to high degree greenschist metamorphism. On the other hand, Orhanlar greywacke tectonically lies over the Nilüfer unit. The sequence, which started through Early Jurassic aged Bayırköy formation at the region, continues with Middle Jurassic-Early Cretaceous aged Bilecik limestone. Late Cretaceous aged serpentinized peridotite-harzburgites represent forming part of an ophiolite complex during the closure of Neo-Tethyan Ocean. The magmatic activities in the region on Eocene and Oligo-Miocene periods have been effective on large areas. Middle Miocene-Pliocene aged terrestrial sediments exist as young units. Quaternary-Recent aged alluvium and slope screes take their places in the sequence as the youngest units. The seasonal/annual changes of approximately 30 characteristics and pollution were comparatively analysed (TSE, 1984) for the various anion, cation and bacteriological tests on 9 points selected on Nilüfer Stream between 1987-94; furthermore similarities of those water samples taken from specified springs with samples taken from Nilüfer Stream have been evaluated. The chemical analysis of 10 rock samples representing all the units within the study area were examined by analysing in comparison with water chemistry. As a conclusion of all evaluations, it has been determined that there was no natural pollution on Nilüfer Stream, but the existence of artificial local pollution was determined as in the water samples. The lack of infrastructure in the majority of settlements, constitutes the main reason for the artificial pollution.