Mimarlıkta Mobilite Olgusu Üzerinden İnsan, Yer Ve Yapı İlişkisine Bir Bakış

Abstract

Mobil mimarlık diye bir alanın varlığın iddia etmeyi olanaklı kılan -ve onu böyle ilgi çekici hale getiren- mimarlık ürününün ağır, durağan ve kalıcı olan baskın imgesidir. Buradan yola çıkarak bu çalışma mimarlıkta mobilite kavramını bir çerçeve olarak alır ve onunla insan yerleşmesine ve yapılı çevreye bakmayı dener. Yapıyla yer arasındaki bir takım ‘sıradan’ ilişkileri deşifre etmeye çalışır. Endüstrileşme, kapitalizm ve modern mimarlıkla birlikte insanın çevresiyle ilişkisinin zayıfladığı tespiti üzerine geliştirilen ‘yersizleşme’ söylemi mimarlık alanında kayda değer bir yere sahiptir: Mekanla girilen ilişki anlamdan boşaltılmış; yapılar soyut bir ‘hiçbiryerde’ inşa edilmeye başlanmış; bu çevrelerde yaşayan insanlar da yersiz yurtsuz göçebelere hatta şizofrenlere dönüşmüşlerdir. Bu çalışma, mobil mimarlığı bu süreçlerle ilişkilendirmeyi dener. Onu ‘yerleşik’ değerlerin dışında, daha sorgulanmış bir yasam için bir mimarlık önerisi olarak ortaya koyar. Göçebeliğin olumlu vurgusu ve belki de mobil mimari düzeneklerin ‘olay’ üzerine kurulu varlıkları insanlar için daha özgür bir yaşantının, daha insancıl ilişkilerin kurulmasına yardımcı olabilir.

Actually, which makes feasible to affirm the presence of Mobile Architecture -and makes it attractive- is nothing but the dominant image of architecture which is massive, stagnant and permanent. Therefore this study is an attempt to take a glance to settlement of human and designed environment via the frame of “mobility” concept in architecture. It takes “place” as context rather than “a part of soil/ground” and transcribes the very ‘ordinary’ connections between the place and the man made construction. The discourse of “Loss of place” which is based on the idea that, industrialization, capitalism and modern architecture weakened the bonds of humans with environment is an appreciable one in the field of architecture: The space has lost its meanings ; the buildings has been constructed on abstract ‘nowhere’s; people who are doomed to live in such nowheres turn out to be nomads with the symptoms of schizophrenia. This study aims to relate mobile architecture to the vision and concepts depicted till now. It puts forward the ‘mobile architecture’ as a suggestion in a more interrogated way of life out of the common settled values. The positive accent of Nomadic life and the contrivances of mobile architecture based on “happening” may help to open a gateway for a more independent and humanistic lives for people.