Kentsel Planlama Ve Tasarım Değişkenlerinin Deprem Olgusu Açısından İrdelenmesi Ve Kentsel Deprem Davranışı

Abstract

Bu çalışmada, tıpkı zemin ya da binalar gibi, doğal ve insan ürünü ögelerle bir bütün olan kentlerin de deprem etkisi altında çok farklı davranışlar sergileyeceklerinden hareketle, kentsel deprem davranışı kavramı ileri sürülmüştür. Bu çerçevede, deprem hareketinin kentsel deprem davranışına etkisi sistematik bir kurgu içinde ele alınmıştır. Bu kurgunun adımları, depremin tanımlanması, depremle oluşan yer hareketlerinin zemin davranışına nasıl yansıdığı, zemin – yapı arasındaki etkileşimin özellikleri ve buna bağlı olarak bina davranışı şeklinde oluşturulmuştur. Sözü edilen adımların etkileşimli olarak irdelenmesi ile kentsel deprem davranışının çözümlemesine ulaşılmıştır. Zemin davranışına bağlı zararların azaltılmasında en önemli etmenin arazi kullanım planlaması olduğu, zemin – yapı arasındaki etkileşimle ortaya çıkan hasarların kentsel tasarım etmenleri ile ilişkilendiği, bu etmenlerin kent imajının oluşması yanında, deprem zararları ve risk azaltımında da çok önemli bir rol üstlendiği, yapı plan şeması ve düşey düzlem düzensizliklerinin yapısal hasarları artırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. İncelenen hasar örnekleri bu sonuçları doğrular niteliktedir.

In this study, just like the ground and buildings uniquely have, a concept called urban earthquake behaviour is asserted which suggests that cities would have a behaviour with all natural and human made elements, as response to earthquakes. Within this concept, the influence of earthquake motions to urban behaviour is considered in a systematic way. Identifying the earthquake, the effects of earthquake motions to ground behaviour, the characteristics of relationships between ground and construction, and structural behaviour are the steps of this systematic way. By examining those steps interrelatedly, an analysis of urban earthquake behaviour have been done. As a brief conclusion; the most important factor in reducing the hazards caused by ground behaviour is land use planning; damages caused by interaction of ground and construction are closely related to the urban design factors; these factors have important roles in earthquake hazards and risk mitigation, besides composing the city image; architectural plan shape and vertical plane irregularities cause structural damages to increase. Damage samples confirm these outcomes.