Endüstri Mirası Kapsamındaki Yapıların Korunarak Yeniden Değerlendirilmesinde Tasarımcı-mekan Etkileşimi

Abstract

Sanayi döneminin izlerini taşıyan yapı ve kalıntıların sahip olduğu değerleri yitirmemesi ve kentle ilişki kurabilmesi için korunarak farklı bir işlevle yeniden değerlendirilmeleri gerekir. Burada önemli olan bu mekânların nasıl korunacağı, günümüz koşullarıyla nasıl ilişkilendirileceği ve yorumlanacağıdır. Bu çalışmada mekânın sahip olduğu özellikler ve değerler göz önünde bulundurularak nasıl bir tasarım yaklaşımı / müdahale biçimi benimsendiği incelenmiştir. Öncelikle koruma olgusu tanımlanmış ve korumanın içgüdüsel bir davranıştan bir disipline dönüşümü üzerinde durularak korumaya bakış açımızdaki değişim/gelişim ortaya konulmuştur. Endüstri mirası kavramının kapsamı ve gelişim sürecinden bahsedilerek bu mirasın sahip olduğu değerler üzerinde durulmuş ve bu değerler yitirilmeden mekâna işlev tanımlamak gerektiği vurgulanmıştır. Tasarımcının mekâna müdahale etmeden önce varolana özgü bir tasarım yaklaşımı belirlemesine yol gösteren bir süreç olarak tasarımcı-mekân etkileşimi üzerinde durulmuştur. Mekânla etkileşim sürecinde önemli olan tasarımcının varolanı dinlemesi, anlaması ve mekânın hafızasını oluşturan unsurları silmek yerine onları tasarımın bir parçası haline getirmesidir. Çalışmada doğrudan tasarımcıyla yapılan görüşme ve örnek üzerinden okuma süreçlerini içeren çoklu analitik bir yaklaşım benimsenerek yurt dışında ve Türkiye’de yeniden değerlendirilen endüstri yapı ve kalıntılarına ilişkin başarılı örnekler incelenmiştir. Örnekler üzerinden okuma sürecinde varsayımsal ve sübjektif bir süreç yaşanarak endüstri mirası kapsamındaki yapıların yeni kullanımlar için değerlendirilmesinde farklı tasarım yaklaşımları/müdahale biçimleri: varolanı/durumu kabullenme: özgün olanın aranması, fragmanlar/katmanlar: eski ile yeninin biraradalığı ve yeni oluşumlar için kullanılan mevcut doku olarak tanımlanmış ve bunlar kavramsal olarak açıklanmıştır. Belirlenen bu tasarım yaklaşımları arasında bir tercih ortaya koymak değil, tamamen durumsal olan bu uygulamaların katmanlı içeriklerine ışık tutmak amaçlanmıştır.It is essential that the values of structure and ruins that have the traces of industry period must not be lost and in order to contact with the town, these must be preserved and re-evaluation in different function. It is more than important that how to preserve these buildings, how to be associated with today’s conditions and how to be commented accordingly. In this study, by taking into the consideration of the specifications of the building and values, it was reviewed what kind of design approach/form of intervention would be adopted. First of all, the perception of protection has defined and by emphasizing on the transformation of the protection from instinctive behavior to discipline, the changes/development in our point of view regarding the preservation has also defined. By talking about the scope of industrial heritage concept and development process, it was stated about the values of this heritage and it was also emphasized that the function must be defined for the place without losing these values. It was also underlined the interaction of designer and place as the leading process for defining specific design approach before responding to the place through designer. It is also important for the designer to listen the existing and to adapt them into the design instead of removing the elements composing of the memory of the place. By adopting multiple analytic approach including the interview with the designer and reading process on the sample in the study, the successful studies regarding the industrial structure and ruins evaluated both in Turkey and abroad have analyzed accordingly. In the reading process on the samples, by experiencing presumptive and subjective process, within the context of the industrial heritage, in the reevaluation of the buildings for new utilizations, different kinds of design approaches/forms of intervention were defined as accepting of the existing/situation: looking for the authentic one, fragments/layers: coexistence of the old and the new, current texture used for new formations. These design approaches/forms of intervention were also explained as conceptional. It was aimed at enlighten the layer contents of these applications that are completely situational not only prefer something among the current design approaches.