Milas Rıfat Ağa Konağı rölöve ve restorasyon projesi

Abstract

Prehistorik dönemlerden günümüze kadar bir merkez olmayı sürdürmüş olan Milas, bünyesinde barındırdığı kültürlerin çeşitliliğiyle de büyük önem taşır. Yaşam bölgede Prehistorik çağlardan, geometrik ve arkaik cağlara bir süreklilik göstermiş; Antik çağda Karia bölgesinin başkentliğini üstlenen Mylasa, beylikler döneminde Menteşeoğulları beyliği için önemli bir merkez olmuştur. Bir dönem bünyesinde Rum, Yahudi, Türk ve Ermeni unsurları bir arada bulunduran Milas, kendine has bir konut tarzı geliştirmiştir. Büyük kısmı 19. yüzyıla ait olan Milas evleri, taş bir zemin kat üzerine oturan ahşap karkas konstrüksiyonlan ile göze çarpar. Çoğunlukla gayrimuntazam planlı bir avlusu olan bu evler, hayatlı ve sofalıdır. Kırma veya beşik çatılan alaturka kiremitle örtülüdür. Üst kat odaları sokağa doğru çıkma yapar. Avluya bakan hayatları ahşap direklerle taşınır. Özellikle bacaları oldukça bezemeli ve hemen hepsi birbirinden farklıdır. Bu yapılarda geniş ahşap saçakların yanı sıra, geç dönemlerde kirpi saçaklar da kullanılmıştır. Tüm bu değerler göz önünde bulundurulduğunda, Milas'ın bu kültür varlığının korunması gerekmektedir. Yerel halkın yavaş yavaş terk ettiği bu yapıların korunması, ya da en azından belgelenip araştırılması lazımdır. 19. Yüzyıl yaşamına ve sosyal hayatına ışık tutan tüm bu delillerin yok olmaması için bu çalışmaların bir an evvel yapılması gerekmektedir. Milas Rıfat Ağa Konağı ise hemen hemen tüm dönemdaşlannm yok olduğu, ya da büyük değişikliklere uğradığı bu dönemde Milas'ın en eski konağı olarak karşımıza çıkmaktadır. Yıkılmaya terk edilmiş olan bu yapı tüm özgün detaylarıyla geçmişi, döneminin ahşkanbklannı anlatır. Özelliklede bu sebeple belgelenip, korunması için elden gelen tüm çaba gösterilmelidir. Yapının bugünkü iyi olmamakla birlikte en kısa sürede onarılması gerekmektedir. Bu çalışmada özellikle yapının önemi ve detayları vurgulanmış, onarımının yöntemleri anlatılmıştır. Özellikle bu kötü durumdaki yapının onarımında deneyimli ekipler ve konu üzerine uzman kişilerce çalışılması gerektiğini belirtmiştir. Yıkıp yeniden yapma değil yapıyı onarma fikrinin ise restorasyonda esas olması önemle belirtilmiştir. Bu aşamada en büyük görevlerden biri de mal sahiplerine düşmektedir. Bu değerli kültür varlığının korunması için gerekli fedakarlıklar yapılmalıdır.

From prehistoric times up to today Milas survived as a center. As a reason of this the region has a rich cultural heritage. Life in the region has been continuing from prehistoric times to geometric and archaic times. Mylasa used to be the capital city of Karia in archaic times and also during the Principalities period again Milas was an important center. Milas consisted of Greek, Jewish, Turk and Armenian factors together during 19.th century. Milas developed a special type of vernacular architecture in the 19.th century. Most of the Milas houses dated from the 19.th century. They have a stone ground floor which forms the base for a timber framed upper floor. They usually have a irregular shaped courtyard. Milas houses can be classified to two main groups: The ones with a hayat, the ones with a sofa. They have timber saddle or hipped-roofs. The roofs are covered by traditional roof tiles. Upper floor rooms has a volumetric view to outside of the facade. Hayat, which is a typical element of Milas houses is supported by timber posts and usually over looks at the courtyard of the house. The houses have interesting chimneys like sculptures. If all these factors are taken seriously, we see that Milas houses and this cultural heritage must be protected. Milas Rıfat Ağa House is the oldest surviving example of Milas houses. Other examples from the last half of 19.th century mostly demolished or badly repaired. With all its original details Rıfat Ağa House gives us information about 19.th century Milas. For this reason, it must be studied professionally.