Tarihi Yığma Yapıların Deprem Performansının Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada, tarihi yığma yapıların deprem performansının belirlenmesinde ve yapısal değerlendirme sürecinde izlenmesi gereken metot ve yaklaşımlar üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda, koruma kavramı ve tarihi mirasın korunması konusuna değinilmiş, koruma ilkeleri ve hedefler incelenmiştir. Yapısal değerlendirme öncesi yapılacak hazırlık çalışmaları tarihi araştırmalar, yerinde gözlem ve ölçümler, malzeme ve zemin özelliklerinin belirlenmesi başlıkları altında incelenmiştir. Ayrıca tarihi yığma yapıların modellenmesi üzerinde durulmuş, yapısal idealleştirmeler, kabuller, modelleme teknikleri, yığma yapı elemanlarının modellenmesi ve yığma yapı davranışı ile analiz yöntemleri incelenmiştir. Bununla birlikte örnek olarak seçilen, 17. yy Osmanlı yapısı olan Hırka-i Şerif Camii detaylı olarak incelenmiş, camii hakkında yapılan araştırmalara yer verilmiş, yapının üç boyutlu sonlu eleman modeli kurularak statik ve dinamik analizler vasıtasıyla yapısal güvenliği ile deprem performansı değerlendirilmiş ve güçlendirme önerileri üzerinde durulmuştur.

In this study, structural assessment, determination of the earthquake performance and rehabilitation process of historical masonry structures has been investigated. Assessment methodology and different approaches, the concept and the principles of conservation are discussed. The observations required before structural assessment, were researched in topics of historical researches, in-situ observations, determination masonry material properties and soil investigations. Furthermore, the modeling techniques of historical masonry structures, idealizations, assumptions, different modeling techniques, modeling the elements of masonry structures, behaviors of masonry structures and analysis methods has been investigated. In addition, as a numerical investigation Hirka-i Sharif Mosque of Istanbul is investigated in detail. The structural system of the mosque was analyzed by using 3D model under static and dynamic loads to determine the earthquake performance of the structure and the results of analyses, requirements and suggestions of strengthening of the Hirka-i Sharif Mosque are discussed.