Yoksullukla Mücadele İçin Katılımcı Stratejik Planlama Çanakkale Örneği

Abstract

Dünyada yaklaşık son otuz yıldır yaşanmakta olan küreselleşme süreci teknolojik, ekonomik ve sosyal anlamlarda dönüşümlere yol açarken, yönetsel yapıda da hem sistem hem de anlayış değişikliklerine yol açmıştır. Yerelleşme politikaları hız kazanmış, merkezi yetki alanlarının bir kısmı yerel otoritelere aktarılmıştır. Bu çalışmada; merkezi ve yerel yönetimlerin önceliklendirdiği en önemli alanlardan biri olan yoksullukla mücadele konusunda; yerelleşme anlayışıyla birlikte gelen, katılımcılık, hesap verebilirlik, saydamlık prensiplerinin hayat bulduğu stratejik plan ve sürecinin ne derece faydalı olabileceği, Çanakkale örneği üzerinden yapılan bir incelemeyle değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, çeşitli uluslararası kuruluşların yoksulluk ölçüm yöntemlerine ve tanımlarına yer verilmiştir. Aynı zamanda, katılımcı planlama ile sosyal kapsamayı sağlama deneyimleri olan ülkelerden planlama örnekleri değerlendirilmiştir. Daha sonra, örnek alan incelemesi için Çanakkale’nin gelişmişlik açısından mevcut durumuna yoksulluk ve sosyal dışlanmışlık üzerinden bakılmış, hane büyüklüğü, hanede yaşayan kişi sayısı, sağlık hizmetlerine erişim, giyecek/ barınma/ yakacak ve yiyecek ihtiyacını karşılayabilme gibi kriterler üzerinden Çanakkale için yoksulluk dereceleri hesaplanmıştır. Bu analizler, yoksulluğun mekansal dağılımını görebilmek adına Çanakkale merkez mahalleri için tekrarlanmış ve mahalle bazlı yoksulluk haritaları çizilmiştir. Mevcut durum analizinin ardından Çanakkale’de Çanakkale deneyimi; Kent Eylem Planı ve Belediye Stratetjik plan vizyon ve faaliyetleri ve planlama sürecinde katılımın sağlanması açısından bulgular ışığında değerlendirilmiştir.

Within the last three decades, globalization process has resulted in technological, economic and social transformations all throughout the world. This process also found its reflections in the political arena and had affected the governance systems drastically. Within this period, localization policies had increased, and central governments started delegating some of their powers to the local authorities. In this study, local strategic planning processes that came out as a result of these localization policies, aiming to achieve participation, transparency and accountability principles at the local level is analyzed in relation to their effectiveness as tools in struggling with poverty. Within the study, approaches taken by international institutions in explaining poverty and social exclusion are analyzed and best practices for achieving social inclusion and tackling poverty are examplified. In Turkish context, Çanakkale planning experience has been taken as a case study. For Çanakkale, poverty is analyzed with its dimensions, such as household size and access to basic services and compared within Çanakkale’s neighborhoods and results are mapped for the city. In relation to these findings; participatory strategic planning experience in Çanakkale is evaluated with regards to the local strategic plans.