Kentsel Açık Alanların Kullanıcılar Tarafından Değerlendirilmesi: Kadıköy İskele Meydanı Ve Yakın Çevresi

Abstract

Kentsel tasarım çalışmalarının en önemli konularından biri olan kentsel meydanlar, tarihten günümüze, kentsel yaşamın sosyo-kültürel, ekonomik, siyasal vb. değerleri yansıtan ve değişimleri ortaya koyan mekanlardır. Ancak hızlı kentleşme sürecine bağlı olarak toplumsal yaşamın geçtiği bu alanlar değişime bağlı olarak birçok ciddi sorunlarla ve olumsuzluklarla karşı karşıyadır. Tez çalışmasının amacı da; kentsel meydanların kullanımında ve biçiminde yaşanan sorunlarını belirlemek ve çözüm getiren öneriler geliştirerek kentsel açık mekan olarak meydanlar ve yakın çevreleri ile ilgili çalışmalara katkıda bulunmaktır. Bu çalışmada araştırma alanı olarak İstanbul Anadolu Yakasının merkezi olan ve transfer noktası haline dönüşerek mekansal karakteri değişime uğrayan Kadıköy İskele Meydanı ve yakın çevresi seçilmiştir. Araştırma yöntemi olarak da, tasarımında temel oluşturan ve yönlendirici etkiye sahip kriterlerinin saptanmasında etkili olan kullanıcı istek ve değerlendirmelerini esas alan anket çalışmaları yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda genel bir değerlendirme yapılmış, kullanıcı görüşleri de dikkate alınarak sorunların çözümlenmesine katkıda bulunmayı hedefleyen öneriler geliştirilmiştir. Sonuç olarak; kentsel yaşamın geçtiği mekan olan meydan ve çevrelerinin, kentlinin ortak kullanımına açık alanlar olarak insan gereksinimlerini karşılaması gerekmektedir. Kentsel meydanların kalite ve canlılığı tercih edilme sebebi ile doğru orantılıdır. Toplum yararı gözetilerek yapılan, kullanıcı ihtiyaç ve isteklerini esas alan araştırmalar, tasarım ve düzenleme çalışmalarını yönlendirmede, mekanı biçimlendirmede etkili olmaktadır. Kentleşme sürecinde, taşıt trafiğinin yoğun baskısı altında kalıp kimliğini yitiren meydanların bu yönde ele alınıp yeniden düzenlenmesinin sağlanması, kentsel mekan kalitesinin artırılmasında önemli bir adım olacaktı

Urban open spaces are one of the important elements of urban environment. From the historical periods to nowadays, urban open space likes the squares had been the part of social, cultural, political etc. values of urban life. Urban open spaces have been playing an important role in everyday life in urban environment, but unfortunately, today rapid urbanization movement and unplanned urban growth mostly cause serious problems in the urban environment. Kadıköy Square and its environment is one of the case which has started to loose its character and importance during the last twenty years. In order to maintain urban open spaces, and provide more attractive, relaxible and confortable environment users’ perception and satisfaction should be investigated. The main goal of this study is to protect urban squares and to provide users perception and satisfaction for design process. Kadıköy Square and its environment has been chosen. The area has started to loose its characters in urban transformation process. Today the area has been mostly used as a tranportation break point. The squares and basic elements forming the square have been researched and analysed based on the design principles and environmental quality. A questionnaire survey has been applied to the users. Recommendations based on research results has been provided for the design and planning process.