İstanbul Restoranlarında Yemek Türlerinin Yemek Kaplarına Etkileri

Abstract

Araştırmada teorik kavramların paralelinde, restoran maddi kültürü örnekleri olan yemek kaplarının gözlemleri, fotoğrafları, menüler ve sunulan yemeklerin incelenmesi ve bu nesnelerin seçimlerini gerçekleştiren kişiler ile yarı-yapılandırılmış görüşmelerin desteği ile seçim süreçleri, anlam ve değerin nasıl oluşturulduğu ve sürdürüldüğü, kaynakları, İstanbul’da yemek türlerinin yemek kapları üzerindeki etkileri bağlamında gerekçeleri ile ortaya konulmuştur. Maddi Kültür araştırma yöntemlerine yönelik olarak etnografik araştırma araçlarından gözlem ve görüşmeler, amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen, İstanbul’da yer alan farklı cinste yemekler sunan, benzer fiyat kategorisinde dokuz restoranda ve aynı cins yemekler sunan, farklı fiyat kategorilerinde on balık restoranında gerçekleştirilmiştir. Fiyatlardaki ve yemek cinsi sınıflandırmalarındaki benzerlik ve farklılıklar seçimlerdeki bireysel ve toplumsal etkilerin yanısıra eknomik koşulların ve sunulan yiyeceklerin de yemek kaplarına etkilerinin ortaya konulabilmesi için karşılaştırmalar yapılmasına olanak tanımıştır. ; Yemek kaplarının fotoğrafları, alan notları ve görüşme transcriptleri kalitatif araştırma analitik süreçleri ile ele alınarak karşılaştırılmış, elde edilen veriler indirgenerek ortaya çıkan ve yanısıra doğrulanan kavramlar ışığında sonuçlara ulaşılmıştır.

Analyzing the influences of food types on tableware which are examples of material culture within the framework of restaurants in Istanbul; the relationship between the food served and tableware; examining the process of selection of these artifacts to understand the individual and social effects and putting forward them with examples has been the starting point of this research. Tableware like other artifacts are physical and tangible proofs of cultural values. This research aims to provide a contemporary analysis of effects of food types on restaurant tableware and also identifying the cultural meanings which are created and sustained by selections. Within the framework of restaurants in Istanbul which were determined with purposive sampling method, half of the restaurants included in the study were serving same type of food but in different price categories and the other half were serving different type of food but in same price category. These similarities and differences in price and classification of food helped to make comparisons in not only individual effects by selections but also the effect of economy and the food served to tableware. Analysis of semi-structured interviews which are ethnographic research tools for material culture studies; observations and documentation of the objects helped to understand with which ways people change and customize the cultural meanings for their own purposes.