Finansal açıdan türdeş firmalar : İMKB için bir uygulama

Abstract

İMKB'da işlem gören şirketlerin fînansal açıdan değerlendirmesinin yapılabilmesi ve şirketlerin karşdaştınlabilmesine yönelik çalışma yapdmıştır. Finansal analizin tanımı yapılarak, fînansal analiz türü olan finansal oran analizi üzerinde durulmuştur. Finansal oran analizinde kullanılan likidite, borçluluk, faaliyet ve karlılık oranlarından bahsedilmiştir. Bn tanımlardan hareketle İMKB'deki şirketlerin finansal büyüklüklerinin nasd yorumlanabileceği ve tüm şirketlerin finansal büyüklüklerine göre nasd birarada değerlendirilebileceği ve karşılaştırılabileceği üzerinde durulmuştur. Bu amaca yönelik olarak çok değişkenli istatistiksel analiz tekniklerinin kullanılabileceğinden bahsedilerek, cluster (kümeleme) analizi ve diskriminant (ayırım) analizi tekniklerine yer verilmiştir. Kümeleme analizi ile biribirine benzer şirketlerin saptanması ve benzerliklerine göre aynı gruplarda toplanmaları amaçlanmaktadır. Benzerlik kavramının tanımı yapılarak, benzerliğin nasd ölçülebileceğinden bahsedilmiştir. Benzerlik ölçüleri belirlenip benzerlikler ölçüldükten sonra bu ölçüleri kullanarak şirketlerin nasd biraraya getirilebileceğini gösteren hiyerarşik ve hiyerarşik olmayan kümeleme yöntemleri üzerinde durulmuştur. Kümeleme analizi ile şirketlerin tüm özellikleri dikkate alınarak gruplar oluşturulduğundan hangi özelliklerin gruplar arası farklılığı daha iyi açıkladığı görülememektedir. Bu yüzden her değişkenin göreli ağırlığını dikkate alarak değişkenlerin lineer kombinasyonunu oluşturan Fisher'in diskriminant fonksiyonundan yararlandmıştır. Bu şekilde aralarında önemli ölçüde korelasyonlar bulunan değişkenlerin karşılıklı etkileşimi dikkate alınarak gruplar arası karşılaştırmaların daha az sayıda özellikle yapılması ve grupların özelliklerinin daha kolay yorumlanabilmesi sağlanmaktadır. Son olarak İMKB'de işlem gören şirketlere ait finansal büyüklükler kullanılarak bu tekniklerin uygulaması yapdmış, finansal açıdan türdeş firmalar belirlenmiştir.Melekber YILMAZ In this study, the firms in the Istanbul Stock Exchange Market are examined according to their financial similarities. Definition of financial analysis has been made and financial ratio analysis has been explained. Liquidity ratios, leverage ratios, profitability ratios and efficiency ratios have been presented. These definitions are used to describe the characteristics of the firms. Then multivariate data analysis techniques which may be used to compare different firms on the base of several characteristics are presented. Cluster analysis and discriminant analysis techniques are defined. Cluster analysis is used to group firms into clusters so that firms in one cluster are more like one another than they are like firms in other clusters. Similarity measures are defined and the hierarchical and nonhierarchical techniques of cluster analysis are presented. Ouster analysis techniques use all of the characteristics in forming the groups, so the relative importance of the variables in explaining the difference among the groups can't be understood. In discriminant analysis, discriminant function that is a linear combination of the variables is formed. Since there are correlations between the variables, discriminant analysis defines the most important variables, reduces the number of variables and makes it easier to define the characteristics of groups. In the last section, the financial ratios of the firms are used in order to make an application of these techniques and financially similar firms are found as a result