Oktakis(taçeter)sübstitüe Porfirazinler

Abstract

Bu çalışmada, oktakis(hidroksietillthio) türevinin benzo-15-crown-5 karboksilik asit ile esterleşme reaksiyonu kullanılarak planar konumdaki porfirazin çekirdeğine periferal konumda sekiz adet benzo-15-crown-5 ünitesi esnek köprülerle bağlanmıştır. Sözü edilen metal tuzlarının porfirazin çözeltisine porsiyonlar halinde ilavesi sonucu porfirazindeki taçeter ünitelerinin alkali metaller ile olan etkileşiminden molekül içi sandviç tipi katılma bileşiklerinin oluştuğu belirlenmiştir. Örnek olarak MgPZ seçilerek taçeter ünitelerinin yeterince büyük çaptaki alkali metal iyonları ile etkileşimi sonucu moleküller arasından çok molekül içi bir kompleksleşme sonucunda porfirazin gruplarında agregasyonu azaltan 15-crown makrosiklik bileşikleri ile sandviç tipi katılma bileşikleri oluşturduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda çalışmamızda porfirazin çekirdeğinin sentetik yollarla bir çok fonksiyonel grupla birleştirilebilmesinin de mümkün olduğu gösterilmiştir.

In this study, porphyrazines with eight crown ether groups appending on the periphery through flexible alkythio-bridges have been synthesized through esterification of octakis(hidroxyethylthio) derivative with benzo-15-crown-5 carboxylic acid. Alkali metal interaction of crown ethers on these porphyrazines are shown to form intramolecular sandwich type adducts by the changes occuring after gradual portionwise addition of these salts into the porphyrazine solution. This has been demonstrated on MgPZ as a typical example that the interaction of these crown ethers with alkali metal ions of sufficiently big diameter to form sandwich type adducts with 15-crown-macrocycle diminishes aggregation of planar molecules by intramolecular complexation rather than intermolecular one. We should also mention the general applicability of the synthetic procedure outlined here as a practical method to combine the versatility of porphyrazine core with many functional groups.