Logit Türel Dağılım Modeli Kalibrasyonu: İstanbul İçin Bir Değerlendirme

Abstract

Bu çalışmanın amacı; İstanbul Metropoliten Alanı’nda kentiçi farklı yolculuk amaçları için, uygun toplulaştırma seviyesinde ve uygun verilerle tahmin gücü yüksek geçerli logit türel dağılım modelleri kalibre etmektir. Elde edilen uygun modellerle, 2002 yılı değerlerine istinaden yolculukların ulaştırma türlerine dağılımı araştırılmıştır. Çalışmada ayrıca; seçim olgusu, tür seçimi, türel dağılım modelleri ve bu modellerin kalibrasyonuna ilişkin genel bilgiler verilmiş ve İstanbul için yapılan ulaşım etütlerinde kullanılan türel dağılım yöntemlerine değinilmiştir. Yedili ve 20’li iki farklı büyüklükte sektör bazında toplulaştırılmış veriler yardımıyla; genelleştirilmiş maliyet değişkenine göre tek değişkenli, yolculuk maliyeti ve süresine göre de iki değişkenli ikili logit modeller kalibre edilerek farklı yolculuk amaçlarına ait geçerli modeller araştırılmıştır. 2002 yılı değerlerine göre, modellerin bağımsız değişkenleri olan yolculuk maliyetleri, süreleri ve genelleştirilmiş maliyetlerinin hesaplanarak 1996 fiyatlarına getirilmesi ile yeni değerlere göre farklı amaçlı yolculukların, ulaştırma türlerine dağılımının yapılmıştır. 20 sektörde toplulaştırma ile elde edilen modeller daha uygun sonuçlar vermiştir. Zaman değerinin modele dışarıdan girilmesi ve farklı yolculuk amaçları için aynı zaman değerinin dahil edilmesi sonucu, tek değişkenli tür seçim modeli diğer modele göre daha hatalı sonuçlar vermiş ve kentiçi yolculuklar için yapılan türel dağılımlarda hatalar meydana getirmiştir. Pozitif ve negatif değerler alabilen ulaşım türüne özgü sabit; konfor, güvenlik ve güvenilirlik gibi ölçülmesi ve sayısallaştırılması zor olan hizmet düzeyi karakteristiklerini temsil etmektedir.

This study examines the possibilities of obtaining better modal-split models for each trip purpose in İstanbul Metropolitan Area by calibrating the binary logit modal split models at the appropriate aggregation level with the appropriate variables. The modal split for the year 2002 is then studied by using the valid models with current data. The study also contains a brief summary of choice concept, mode choice, modal split models, and the calibration techniques commonly used for modal-split models and the earlier studies in İstanbul for trips modal-split. By means of the intersectoral trip data obtained by the aggregation process at two levels(7 and 20 sactors); a single variable logit model with the generalized trip cost variable and a multivariable logit model with the trip cost and the trip time variables are calibrated for each trip purposes to determine the valid models. Trips are then split to transport modes with current data. The models calibrated at higher aggregation level give more accurate and appropriate results. Because of including the value of time that was calculated externally the single variable logit model produces more errors on results relatively to the multivariable logit model. Moreover, taking an average single value of time into consideration for different trip purposes leads to model errors during the modal splitting stage. The mode specific constant included in the utility function of the public transport mode, represents the unmeasurable and the unquantifiable level of service characteristics belong to public mode such as comfort, safety, and reliability.