Türkiye Ekonomisi’nin Dışalıma Bağımlılığının Girdi-çıktı Yöntemi İle İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada yeni bir girdi-çıktı çözümleme yöntemi kullanılarak Türkiye ekonomisinin dışalıma bağımlılığı, uygulanan iktisat politikaları çerçevesinde, tarihsel olarak ele alınmıştır. Çözümlemede, DİE tarafından yayımlanan ve sırasıyla 1973, 1979, 1985, 1990 ve 1996 yıllarına ait girdi-çıktı tablolarından yararlanılmış ve dışalıma bağımlılık imalât sanayiinin alt kesimleri düzeyinde incelenmiştir. Dışalıma bağımlılık yapısının üç boyutu (sunucu, alıcı ve politika) her bir alt kesim için hesaplanarak elde edilen sonuçlar özet çizelgelerde sunulmuştur. Bu sonuçlara göre, imalât sanayiinde gerek ithal ikameci dönemde gerekse de dışsatıma yönelik büyüme döneminde dışalıma bağımlılığın genel olarak arttığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, ham petrol dışalımının hemen hemen bütün yerli kesimler tarafından uyarıldığı ve başlıca teknoloji kesimlerinin aynı sınıflandırmadaki yurtdışı kesimlerinden aragirdi bağımlılığının kalıcı hale geldiği de diğer önemli bulgular arasındadır.

This study examines the import dependency of Turkish economy in a historical perspective within the context of implemented economy policies by using a new input-output methodology. The analysis is built on input-output tables of 1973, 1979, 1985, 1990 and 1996 issued by SIS. The three dimensions of import dependency (supplier, buyer and policy sectors) are analyzed through sectoral breakdown and results are summarized in descriptive tables. According to these findings, import dependency structure of manufacturing industry pursued an upward trend throughout the periods of both import substitution and export-led growth. Besides, it is observed that raw petroleum import is induced nearly by all of the domestic sectors and that technology sectors depend highly on intra-industry trade in terms of intermediate goods.