Bakım yaklaşımları, stratejileri ve endüstriyel bir tesiste uygulaması

Abstract

Bu tez çalışmasında üretim tesislerinde, istenilen ürün niteliklerinin ve üretim sürekliliğinin sağlanabilmesinde bakım faaliyetlerinin etkisi incelenmiştir. Üretim tesislerinden istenilen faydaların sağlanabilmesi için arızaların yönetilebilir olması gerekmektedir. Bu da ancak uygun bakım organizasyonları ile mümkündür. Bakım organizasyonlarının nitelikleri, hedefleri ve faaliyetleri tesise özel olarak belirlenmelidir. Tez çalışmasında temel bakım yaklaşımları olan önleyici bakım, kestirimci bakım, düzeltici bakım ve arıza bakım teknikleri avantajları ve dezavantajları ile incelenmiştir. Bu tekniklerden herhangi birini en doğru yaklaşım olarak nitelendirmek yanlıştır. Gelişen teknoloji ile arıza bakımı yerini kestirimci bakım gibi modern tekniklere bıraksa da optimum bakım maliyetlerinin sağlanabilmesi ve tüm bakım tekniklerinin avantajlı yönlerinden faydalanabilmek için bu tekniklerin kombinasyonundan oluşan bir bakım stratejisi izlemek doğru olacaktır. Bu doğrultuda tez çalışmasında arıza ve kestirimci bakım faaliyetlerinden uygulama örnekleri verilmiştir. Ayrıca en çok kullanılan kestirimci bakım yöntemlerinden olan titreşim analizi yöntemi ile arıza tespiti konusu işlenerek, bir fan üzerinden alınan değerlerin yorumlanması ve gerçekleştirilen bakım faaliyetine örnek uygulama olarak yer verilmiştir. Ekipman özelinde uygulanabilecek bakım tekniğinin tayini için ekipman kritiklik değerlendirmesi uygun bir yöntemdir. Ekipmanın kritiklik seviyesi arttıkça ekipman sağlığının beklenilen optimum seviyede kalması o derece önemli olur. Bunu sağlamak için ekipman, uygun bir izleme yöntemi ile izlenmelidir. İzleme yönteminin belirlenmesi için P-F eğirisi sık kullanılan bir araçtır. Tez çalışmasında endüstriyel bir tesiste ekipman kritiklik değerlendirmesi ve kritik bir ekipman üzerindeki izleme yöntemi örnek olarak uygulanmıştır. Bakım strateji ve felsefelerinin zaman içerisinde gelişimi ile "Güvenilirlik merkezli bakım" ve daha sonra "Toplam verimli bakım" kavramları ortaya çıkmıştır. Tez çalışmasında bu iki konu detaylı bir şekilde işlenmiş ve bir tesisteki uygulaması örnek olarak ele alınmıştır. Tüm modern bakım yöntemlerine rağmen bir ekipmanın sürekli çalışabilmesi mümkün değildir. Bu durumda önemli olan ekipmanın duracağı zamanın kullanıcı tarafından tayin edilebilir ve planlanabilir olmasıdır. Böylelikle üretim istenilen koşul ve zamanda sağlanabilir. Tesis için en verimli olan bakım, ihtiyacı olan tüm ekipmanların aynı zaman dilimi içerisinde durdurularak bakımlarının yapılmasıdır. Bunu sağlamak için endüstriyel tesislerde belirli aralıklarla ve sürelerde planlı bakım duruşları yapılmaktadır. Bu duruşların planlama ve programlama aşamaları duruş verimliliği ve maliyeti açısından çok önemlidir. Tez çalışmasında planlı bakım duruşu için gerekli aşamalar işlenerek, örnek bir tesiste yapılan planlı bakım duruşu örnek olarak verilmiştir. Tez çalışmasının sonuç kısmında uygulanılan bakım yaklaşım ve stratejilerinin endüstriyel tesisler üzerindeki etkisi ve ülkemiz sanayisinde bu bakım faaliyetlerinin hangi seviyede uygulandığı değerlendirilmiştir.