Kentsel Rekreasyon Alanlarında Spor Ve Aktivite Ağı: Kadıköy Örneği

Abstract

İnsanların bir araya gelerek nüfusu yoğunlaştırdığı, toplumların bir arada yaşayarak iletişim kurdukları, ticaret yaptıkları, fikir alışverişinde bulundukları ve içinde hareket ettikleri yerler olan kentlerde, sağlık ve kentsel yaşam kalitesi konuları sık konuşulan ve üzerinde çalışma yapılan kentsel tasarım tartışmalarındandır. Türkiye?de ve dünyada yaşam kalitesinin artırılması, sağlıklı nesillerin yetiştirilmesi üzerine bir çok girişim ve projeler, devlet, sivil toplum örgütleri ve özel kurumlar tarafından geliştirilmekte ve desteklenmektedir. Bu projelerin günlük yaşam içine girmesi ve sağlıklı nesiller için sağlık amaçlı fiziksel aktivitenin yaygınlaştırılması kentsel mekânların tasarımına, devlet politika ve yasalarına bağlıdır. Kent içinde ulaşımın bisiklet ile ya da yürüyerek gerçekleştirebilmesi için ulaşım modları arasında bağlantının, bisiklet yolları ve yürüyüş yollarının birbirleri ile bağlantısının, ulaşılabilirliğin ve güvenliğin sağlanması gereklidir. Bu nedenle kent bütününde spora ve fiziksel aktiviteye teşvik edici düzenlemeler, yollar, parklar ve spor alanları birbirleri ile bağlı ve bütüncül olarak tasarlanmalıdır. Çalışmanın birinci bölümünde tezin amacı ve kapsamı açıklanmıştır. Tezin amacı olan kentsel rekreasyon alanlarında başarılı spor ağı oluşturma, Erdal Zorba?nın ? spor yapmak önce zihnimizde başlar? sözünü temel alarak toplumun olumlu davranışları kopyalama eğilimi ile birlikte düşünülerek, spor yapan insanları görmek spor yapma isteğini zihnimizde oluşturur düşüncesi ile geliştirilmiştir. Günlük 15 dakikalık serbest yürüyüşün sağlık ve yaşam kalitesi açısından büyük farklar yarattığı yapılan birçok araştırma ile dile getirilmiştir. Ancak kentlerde birçok insanın 15 dakikasını sağlık amaçlı fiziksel aktiviteye ayırmamalarının nedenleri ve kısa mesafeler için ve günlük ulaşım için yürümenin ve bisikletin kullanılmamasının neler olabileceği sorusu üzerine gelişen çalışmada özellikle yürünebilirliğin önemi vurgulanmıştır. Spor yapmaya, yürümeye ve bisiklet kullanmaya teşvik edici, başarılı spor alanları ve kentsel mekân tasarlamanın kriterleri literatür araması sonucu belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde kentsel mekânın ve rekreasyonun tanımı yapılmış ve yüzyıllar içinde gelişen teknoloji ile değişen insan hareketlerine göre kent formunun nasıl değiştiği açıklanmıştır. Değişen insan hareketlerinin sonucu sağlık ve yaşam kalitesi ve bu değerlerin günümüzde ne ifade ettiği üzerinde durularak sağlık için fiziksel aktivitenin yararları sıralanmıştır. Kentsel kamu alanları içinde spor alanlarının tanımı yapılmış ve bu alanların birbirlerine bağlanarak başarılı spor ağı oluşturmak için gerekli kriterler belirlenmiştir. Kentsel mekânda spor alanları ve parklarda yapılabilecek spor türleri sıralanarak tanımlanmıştır. Bölümün sonunda Türkiye?den ve dünyadan kentlerde sağlık amaçlı fizksel aktivitenin artırılması ve spor alanları ile ilgili örnek çalışmalar verilmiştir. Çalışmanın üçüncü Bbölümü Kadıköy ilçesinde içinde seçilmiş olan alanda örnek bir proje yapılmıştır. Proje alanı üzerinde mevcut yolların yürünebilirliği, yoğun kullanılan bölgeler ve yaya konfor düzeyi analiz çalışmaları ile belirlenmiştir. Oluşturulan haritalar sonucu proje alanı içinde ulaşılabilir, ulaşım modları ile bağlı ve güvenli yollar belirlenirken sporu, yürümeyi ve bisiklet kullanımını artıracak spor ağı tasarlanmıştır.

Cities are the places not only where high density of population living together, but also communicate, trade and exchange ideas. Cities had been taken place for generations and belongs to citizens. They are also reflects history of the community, social structure, geography and climatic conditions. Quality of life and public health are the most common issues of urban design discussions. In Turkey and all around the world too many initiatives and projects are developed and supported by governments, non-governmental organizations and private institutions to create educated generations and increase quality of life. Holistic design criteria, government policies and laws are required for spread of health-enhancing physical activity. Providing accessibility and safety for walking and cycling, connection between transportation and green network are mandatory. In order to encourage sports and physical activity regulations; roads, parks and sports fields should be designed in a holistic way. 1st section describes the purpose and scope of the thesis. The aim of this thesis is creating a network for sports area, in urban space. The initial idea is coming from E. Zorba?s quote sports begins in the mind . Societies tend to replicate positive attitudes for example seeing a people engaged in sports, creates desire for physical activity in our minds. My hypothesis developed from this behavior pattern and quote E. Zorba. Many researchers have found that as little as 1/2 h moderate activity such as walking or bicycling may be adequate for long term health, but only one quarter of the population achieves this (Southworth,2005). The section has discussions about this. 2nd section defines cities and their development process over the centuries. Urban form evolution are explained by the Technology and human behavior changes. Benefits of physical activities and laziness as a major side effect of technology are analyzed at this section. Quality of life and health descriptions are discussed under the urban design issues. Description of sports fields and design criteria of these sports area for creating successful sports network are listed. At the end of the section given examples of case studies and projects from Turkey and all around the world to increase physical activity in urban areas. 3th section of the study a case study was sampled in a selected area in the Kadıköy district. On the case study area walkability of existing roads, heavily used pedestrian areas and the comfort level of streets was determined by analysis studies. At the end of the study, for increase the use of sports area, walking and cycling, accessibility, safety and connection with all modes of transportation, a network of sports is determined and model of designed.