Mehmet Reşat Aysu'nun müzikal kimliği ve seçilen saz eserlerinin keman tekniği açısından incelenmesi

Abstract

Mehmet Reşat Aysu; yalnızca makamın kurallarını ve özelliklerini gösteren değil, çalgının teknik zorluklarını da gösterecek düzeyde saz eserleri yazmıştır. Aysu'nun bestecilik anlayışı sadece melodik eserler üretmek üzerine değildir. Onun eserleri, müzikalitenin yanı sıra icracıyı teknik açıdan zorlayan ve gelişimine katkıda bulunan saz eserleridir. Bu eserler Aysu'nun çok kültürlü kimliğinin ve geniş bakış açısının ürünüdür. Bu araştırma; ülkemizin kıymetli değeri, Klasik Türk Müziği'nin makamlarını ve Klasik Batı Müziği'nin müzikal anlayışını kendi bestelerinde harmanlayan kemâni bestekâr Mehmet Reşat Aysu'nun saz eserlerinin incelenmesi, bu eserlerin keman ile icrasında kullanılacak olan teknik ve yöntemlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Dolayısıyla bu çalışma; Mehmet Reşat Aysu'nun yaşamını, müzikal kimliğini, örnek olarak seçilen eserlerin makamsal, müzikal ve keman tekniği açısından analizlerini içermektedir. Kemanda sağ ve sol el teknikleri açısından değerlendirilerek kullanılması gereken pozisyon ve yaylar belirlenip, yay tekniklerinin nasıl kullanılması gerektiği açıklanmıştır. Bestecinin iki müzik anlayışını birleştirdiği yerler, notalar incelenerek aktarılmıştır. Aynı zamanda bestecinin tüm saz eserleri tarihleriyle birlikte listelenmiş, ulaşılabilen notaları da çalışmanın sonuna eklenmiştir. Bu çalışmada, incelemesi yapılan eserlerin gelecek kuşaklarda doğru keman tekniği ve doğru parmak numaraları ile icra edilmesi hedeflenmiştir. Araştırma; literatürün taranması, biyografik bilgilere ulaşılması, makamsal ve teknik incelemenin yapılması sonucu ortaya çıkan durumların açıklanmasını içermesi sebebiyle yöntem bakımından betimleyci ve açıklayıcı bir araştırmadır. Araştırmadaki veriler kaynak taraması, doküman/kayıt incelemesi yöntemleri ile elde edilmiştir. Bestekarın yaşam öyküsü, eğitimi, müzikal geçmişi ve müzik anlayışı bugüne kadar yazılmış olan tezler, makaleler, kitaplar ve bestecinin kendi yazmış olduğu kaynaklarda bulunan otobiyografiler incelenerek aktarılmıştır. Bestekara ait olan saz eserlerinin notaları çeşitli kaynaklar, tezler, makaleler, müzik arşivleri taranarak araştırılmış ve seçmiş olduğum farklı formlara ait dört adet saz eserinin analizi yapılmıştır. Çalışmada Aysu'nun saz eserlerinin formal ve makamsal olarak klasik saz eseri anlayışına uygun olup olmadığı, Aysu'nun saz eserlerinde kullandığı müzikal - teknik ifadelerin keman ile nasıl icra edilmesi gerektiği ve bu eserlerin "keman" baz alınarak değerlendirildiğinde çalgının teknik gelişimine katkı sağlayıp sağlamadığı gibi problemler değerlendirilmiştir.