Feyzullah Efendi Medresesi (Fatih Millet Kütüphanesi) Restorasyon Projesi

Abstract

Feyzullah Efendi Medresesi, İstanbul’un, Fatih İlçesinin Sofular Mahallesinde, Macar Kardeşler Caddesi üzerinde ve Fatih Külliyesi’nin güneyinde yer alır. Yapı; 1700 yılında dönemin Şeyhülislamı Erzurumlu Seyyid Feyzullah Efendi tarafından yaptırılmıştır. Feyzullah Efendi Medresesi’nin programında on medrese hücresi, bir mescid-dershane, bir kitaplık, iki çeşme ve bir şadırvan bulunur. Kare planlı bir avlunun etrafında iki ayrı kütleden meydana gelen medresede hücreler ‘L’ biçiminde avlunun güney doğu ve güney batı yönünde dizilmiştir. Avlunun Macar Kardeşler Caddesi yönündeki kenarında ise mescid-dershane ve kitaplık ve de onların arasına yerleşmiş olan bir taşlıktan oluşan ikinci kütle yer alır. Avlunun ortasında altıgen planlı bir şadırvan bulunur. 1916 yılında kurucusunun kitaplıkta mevcut eserlerine ilave edilen Ali Emiri Efendi’ye ait çok sayıda kitapla bir genel kitaplığa dönüştürülülen yapı, Fatih Millet Kütüphanesi adını almıştır. Bir çok tarihi yapı gibi; bu medrese de imar ve yol yapımı faaliyetlerinden olumsuz yönde etkilenmiştir. Yapı 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nde Fatih İlçesinde yer alan bir çok tarihi anıt gibi ciddi hasar görmüştür. Hücre kubbeleri, revak kubbeleri ve dershane kubbelerinde derin ve tehlikeli çatlaklar oluşmuştur. Yapının mevcut durumunun ayrıntılı ölçüm ve fotoğraflarla belgelenmesi ve 1/50 ölçekli çizime aktarılması, onarım için gerekli müdahalelere kaynaklık etmesi açısından mevcut hasarların; rölöve paftalarına işlenmesi ve tanımlanması, kullanımdan dolayı mekanların uğradığı değişikliklerin belirlenmesi ve restitüsyon projesinin hazırlanması, müdahale kararlarının belirlenmesi, yapının işlevini sağlıklı olarak yerine getirebilmesi için restorasyon projesinin hazırlanması bu tez çalışması içinde gerçekleştirilen çalışmalardır.

Feyzullah Effendi Madrasa is in Fatih district of Istanbul, on Macar Kardeşler Street. The madrasa, which is situated to the south of Fatih Complex, was founded in 1700 by Sheikhulislam Seyyid Feyzullah Effendi. Feyzullah Effendi Madrasa comprises of a classroom, a library, ten madrasa cells, two fountains and an ablution fountain. The madrasa is consisting of two separate parts around a square courtyard. The cells are located on the southwest and southeast sides of the courtyard. On the northeast side of the courtyard there is the second part that contains the classroom, the library and the iwan between them. The hexagonally planned ablution fountain is placed in the center of the courtyard. In 1916, the building was turned in to a public library with the additional books of a volunteer, Ali Emiri Effendi and was named Fatih Millet Library. The madrasa has suffered from the construction facilities around. The Marmara earthquake in 1999 caused serious damage to Feyzullah Effendi Madrasa. Seriously deep cracks have occurred in the domes of the cells, the arcades and the classroom. The project aims the restoration and re-functioning of the building. In this project the present situation of the building is expressed in detailed measured drawings and photographs, the cracks and other deteriorations are marked on the drawings in order to be able to determine the right way of intervention, the changes the building has gone under was inspected and restoration project including appropriate intervention methods for the building was prepared.