Dinamik Yükler Altındaki Temellerin Tasarımı

Abstract

Bu çalışma, yapı dinamiği temel prensipleri, makine ve makine temellerinin tipleri, makine temellerinde kullanılan yapı malzemeleri ile temelin statik ve dinamik kuvvet tesirlerine göre en doğru şekilde projelendirilmesi, makineden kaynaklanan istenmeyen titreşimleri engellemek için temel altında sönümleyici kullanılması ve hendekler ile titreşimlerin yalıtımı konularını içermektedir. Çok küçük olanlar hariç bütün makine temelleri önemli bir mühendislik problemi olarak ele alınmalıdır. Makine temellerinin projelendirilmesinde statik yükler altında göçme ve fazla oturma olmaması ve işletme frekansındaki titreşimlerin genliğinin tespit edilen belli bir limiti aşmaması kriterlerine dikkat çekilmiştir. Bu kriterler sağlandığı taktirde titreşimler çalışan insanları rahatsız etmeyeceği gibi, gerek makinelerin içinde bulunduğu yapı ve gerekse de civardaki yapılar zarar uğramayacaktır. Temel tasarımı yapılırken, eğer komşu yapı ve ekipmana zarar verebilecek titreşimler öngörülmüş ise bu titreşimlerden korunmak için uygun sönümleyici kullanmak gerekir. Bunun için kauçuk, neopren, çelik yay, ahşap, pnömatik sönümleyici vs. gibi malzemeler kulanılabilir. Makine temelinin maliyeti , tesise nazaran çok küçük bir rakam tutar fakat temel doğru inşa edilmezse makinede meydana gelebilecek arıza veya tesisin oturması çok büyük zararların doğmasına sebep olur. Bu bakımdan makine temellerinin projelendirilmesinde gerekli titizliğin gösterilmesi makine, temel ve dolaylı olarak tüm yapı için önemlidir.

This thesis covering the theoretcal principles of structural dynamics, the building materials of machine foundations, analysis of machine foundations, also the various types of machines subjected to dynamic forces, the structurally correct design of their foundation, using absorber under foundations and vibration isolation by usin trenches to avoid disturbance of vibration generated by machine foundations. All machine fonudations, except very small ones, should be regarded as serious engineering problems. The basic principle of the design of a machine foundation is to assure that amplitudes of the foundation which come into being during the operation of the machine do not pass over the permissible limits. On the other hand the foundation has to be design in a way that it should have an adequate strength to resist to the static and dynamic loads of the system. In the design of machine, if probable disturbance of vibrations to near structures or equipment is understood during design, absorbers must be used in the design to avoid harmfull effect of vibrations. Rubber, neoprene, springs, pneumatic absorbers, timber can be used fort his purpose. The cost of machine foundations is but a small fraction of that of the engineering equipment and inadequately constructed foundations may results in failures and shutdowns exceeding many times the cost of the capital investment required for properly designed and built foundations. It is clear, therefore that the proper design of machine foundations is of the greatest importance for the entire solution.