ABD Ve Turk İnşaat Sektörlerindeki Standart Sözleşme Ve Genel Şartnamelerin Karşılaştırılması

Abstract

Standart sözleşmeler ve genel şartnameler, projeye dahil olan tüm katılımcılar açısından adil ve eşit görev dağılımının olduğu bir çalışma ortamı yaratabilmek için, sektörde faaliyet gösteren çeşitli kuruluşlar tarafından, günün gereklerine göre hazırlanan, tarafların yaptıkları iş anlaşmasının temellerini kuran oldukça önemli dökümanlardır. İnşaat projelerinde, standart sözleşme ve genel şartnamelerin kullanılması, katılımcıların aşina oldukları bir dil ve yöntemle hazırlanmış olmalarından dolayı maddelerin ve koşulların daha iyi anlaşılması, anlaşmazlıkları en aza indirgenmesi ve tarafların zaman ve para kaybetmesini önlemesi açısından önem taşımaktadır. Bu noktadan hareketle, yapılan bu çalışmada, Türkiye’de ve ABD’de yayınlanan standart sözleşmeler ve genel şartnameler ele alınmş ve iki aşamada karşılaştırılmıştır. Birinci aşamada, ABD’de sektörde sıklıkla kullanılan Amerikalı Mimarlar Birliği (AIA), Birleşmiş Genel Yükleniciler (AGC) ve Birleşik Mühendisler Sözleşme Dökümanları Komitesi (EJCDC)’nin standart sözleşme ve genel şartname dökümanları ile Türkiye’de, Kamu İhale Kurumu (KİK), Mimarlar Odası (MO) ve Elektrik Mühendisleri Odası’nın hazırladığı standart sözleşme ve genel şartname dökümanları, tip ve nicelik bakımından karşılaştırılmış; ikinci aşamada ise, Kamu İhale Kurumu (KİK) tarafından hazırlanan Anahtar Teslimi Götürü Bedel İşler İçin Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi , AIA tarafından hazırlanan A101-1997/ Malsahibi ve Yüklenici Arasında Ödeme İlkesinin Götürü Bedel Olduğu Standart Sözleşme Formu ve A201-1997 Yapım Sözleşmesinin Genel Şartnamesi ile içerik ve kapsam bakımından karşılaştırılmış ve Anahtar Teslimi Götürü Bedel İşler İçin Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi dökümanlarındaki eksiklikler ortaya koyulmuştur.

Standard agreements and general conditions is issued by various institutions which is active in the construction sector to provide fair and equal responsibility distribution for all parties. These are developed with respect to today’s requirements and establish the basic of the industry bargain. There are some advantages to use standard agreements and general conditions in construction sector. These are; due to language and mehods of them familiar to the paties, their articles and conditions are understand better, they minimize potential disputes and prevent to lose of time and money . From this point, in this study, the standard agreements and general conditions are issued in Turkey and USA are compared in two phase. In first phase, the standard agreements and general conditions of the American Institute of Architects (AIA), The Associated General Contractor of America (AGC) and The Engineers Joint Construction Documents Commitee (EJCDC) which are the most used documents in USA are compared with the the standard agreements and general conditions of the Public Procurement Institution (KİK), Institution of Architects (MO) and Institution of Electrical Engineers (EMO) with respect to type and quantity. In second phase, The Standard Lump Sum Agreement and General Conditions of the Construction Contracts are issued by KİK and Standard Form of Stipulated Sum Agreement and General Conditions of the Contract for Construction issued by AIA are compared wit respect to content and scope. In this way, the shortages in our agreements and general conditions are determined.