Milas Mehmed Said Efendi konağı restorasyon projesi

Abstract

Tez çalışmasına konu olan Mehmed Said Efendi Konağı, Muğla ili Milas ilçesi Hisarbaşı Mahallesi'nde yer almaktadır. Konağın, Milaslı ayan ailelerden olan Abdülaziz Ağa ailesinden olan Mehmed Said Efendi'nin kendisi tarafından 19. yüzyılın sonunda yaptırıldığı tahmin edilmektedir. 20. yüzyıl başında torunu Hadi Eskişar'ın kullanımına geçen konak, Milas'ta Hadi Eskişar Konağı olarak da bilinmektedir. Konak, 2020 yılında Milas Belediyesi tarafından satın alınarak kamulaştırılmıştır. Yapının güney cephesi 1216 cm uzunluğunda, doğu cephesi 2825 cm uzunluğundadır. Batı cephesinde yaklaşık 2520 cm uzunlukta olup; kuzey ve batı cephesinin birleştiği köşede 445x254 cm ölçülerinde bir girinti bulunmaktadır. Batı cephesinin toplam uzunluğu 1308 cm dir. Milas'ta bulunan çağdaşlarına kıyasla oldukça geniş yüzölçümü ve harem-selamlık bölümlerini içeren karmaşık planıyla, Milas'ın özgün sivil mimarlık örneklerinden biridir. Ancak, konağın selamlık bölümü uzun yıllardır kullanılmamakta ve bakımsız kalmış durumdadır. Aynı yapının, içinde yaşantının devam ettiği bölümlerinde ahşap karkas duvarlar ve ahşap yapı elemanları dahil olmak üzere pek çok detayı korunmuşken; içinde yaşanmayan bölümlerinde ahşap taşıyıcılarda biyolojik bozulmalar olmasına bağlı olarak strüktürel deformasyonlar, ahşap pencere kepenk gibi elemanlarda biyolojik bozulmalar ve bütünlemenin mümkün olmadığı kayıplar vardır. Özellikle strüktürel deformasyonlar, yapıya acil müdahale gerektirmektedir. Yapının belgeleme çalışmalarında yöntem olarak geleneksel yöntemlere ölçümler, total station ile ölçüm, lazer tarama ile belgeme ve fotoğraflarla yapı detaylarının belgelenmesi yöntemleri kullanılmıştır. Restitüsyon projesinde, öncelikle yapıda korunmuş olan detaylardan yararlanılmış; daha sonra Milas'ta yapılmış olan çalışmalara başvurulmuş, Milas'ta çekilmiş eski tarihli fotoğraflardan ve yapının çağdaşı olup Hisarbaşı Mahallesi'nin yakın çevresinde bulunan konakların tipoloji verilerinden faydalanılmıştır. Restorasyon projesinde benimsenen temel yaklaşım, restitüsyon projesinin esas alınarak, en az düzeyde müdahale ile yeni işlevin yapıya uyarlanmasıdır. Konağın kamu yapısı olarak işlev kazanmasının, Milaslıların tarihi kent içinde vakit geçirmesini sağlayacağı; böylelikle tarihi yapıların yeni işlevler kazandırılarak korunması hakkında farkındalık kazanacakları bir zeminin oluşacağı düşünülmüştür. Mehmed Said Efendi Konağı'nın belediye hizmet binası olarak modern gereksinimleri karşılayacak şekilde iyileştirilerek koruma ilkelerine uygun biçimde korunduğu durumda, kentin sosyal, kültürel ve ekonomik yönden gelişimi için tarihi çevrenin sunduğu potansiyellerin farkına varılacaktır.