Dokunsal Algılama İçin Bir Parmak Ucu İle Dokuma Kumaşlar Arasındaki Sürtünmenin Ölçülmesi

Abstract

Tutum ve estetik özellikleri kumaşın sürtünme özellikleriyle ilişkilidir. Kumaşların yüzey sürtünme özelliklerini, kumaş örgüsü, sıklığı, yapısı ve kumaş yapısını oluşturan ipliklerin iplik sürtünmesi belirlemektedir. Kamgarn yün ipliğinden dokunmuş katma değeri yüksek olan kumaşlar araştırmamızda tercih edilmiştir. Farklı örgü tipinde, farklı atkı sıklığında ve farklı atkı iplik inceliğinde numune kumaşların yüzey sürtünme katsayıları ölçülmüştür. Dokuma kumaşların yüzey sürtünmesi hariç diğer mekanik özellikleri sabit tutulduğunda, yüzey sürtünmesi ile tutum özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Geliştirilen kumaşların sürtünme katsayıları yeni tasarlanmış bir düzenek ile yapılmıştır. Yüzey sürtünmesinin ölçümlerini önemli derecede etkileyen deney düzeneği değişkenleri; kumaş taşıyıcı hızı, kumaş-ölçüm ucu temas alanı ve uygun normal kuvveti de ayrıca incelenmiştir. Sürtünme deneyinin sonuçları göstermiştir ki, sürtünme katsayısının değeri uygulanan normal kuvvet arttıkça azalmıştır. Çıkan sonuçlar önceden rapor edilmiş sonuçlarla tutarlıdır. Düşük hız aralığında sürtünme katsayısı hız arttıkça artmıştır. Bu sonuçlar kumaşların viskoelastik özellikleri ile ilişkilendirilmiştir. Atkı sıklığının artması ile sürtünme katsayısında bir artma olmuştur. Daha ince ipliklerden yapılmış kumaşlarda sürtünme katsayısı düşmüştür. Son olarak, bezayağı ve dimi kumaşlarının arasında saten kumaş en düşük sürtünme katsayısına sahip çıkmıştır. Farklı desenlerde hareket yönünün önemli olduğu görülmüştür.

Handle and aesthetics are in relationship with the frictional properties of the fabric. Fabric structure, assessed with the pattern and density of the fabric, and yarn friction both determine the properties of fabric surface friction. In this study, worsted woven fabrics were preferred due to their commercial significance. Sample fabrics were developed with different patterns, weft densities and weft yarn linear densities. Except surface frictional properties, when other mechanical properties of woven fabrics maintain constant, the relationship between surface friction and the tactile properties of the woven fabrics could be observed. Coefficients of friction of sample fabrics were measured by a new designed friction setup. Variables of experimental setup such as proper normal load, velocity of fabric holder and fabric-probe contact area, which could significantly influence the measurement of surface friction testing, were also investigated. Friction test results showed that the value of coefficient of friction decreased with the increased normal load. The results coincided with formerly reported results. In the range of low velocities coefficient of friction increased with velocity. This result was attributed to viscoelastic properties of fabrics. With increase of weft density, coefficient of friction increased. Coefficient of friction decreased with fabrics made from finer yarns. Lastly, satin weave fabric had the lowest coefficient of friction among plain and twill weave fabrics. Importance of direction of motion was observed for different patterns.