Organizasyonel performans ölçümü ve Türk Silahlı Kuvvetlerinde veri zarflama analizi ile performans değerlendirmesi

Abstract

İnsanlar toplu halele yaşamaya başladıklarından beri çevreleri ile karşılıklı etkileşim içinde bulunarak yerleşim birimleri kurmuşlardır. Bu süreç içinde toplumsal ilişkilerin en gelişmiş düzeyde olduğu yerleşim merkezleri olarak da kentleri oluşturmuşlardır. Kent mekanı içerisinde daha sağlıklı yaşanabilir çevreler yaratmak, hem fiziksel hem de ruhsal ihtiyaçlannı karşılamak için her dönemde doğa ile bütünleşmek yeşil ile iç içe olmak istemişlerdir. Bu isteğin gerçekleşmesi, şehirsel kamu mekanı bütünündeki yapılanmamış alanlardan biri olarak beliren parkların arttırılması, genişletilmesi ve kent yaşamına sunularak kentlinin bu olanaklardan faydalanması ile sağlanabilir. Kent içerisindeki yapılanmış ve yapılanmamış alanların dağılımına bakıldığında, bu durumun yapılanmamış alanların aleyhine geliştiği gözlenmektedir. Bu durum kentteki toplumsal yaşam ve yaşam kalitesinin bozulmasına neden olmaktadır. Bundan dolayı da kentlerimizde kamusal açık mekanların oluşturulması gereksinimi ortaya çıkmıştır. Kamusal mekanlar, toplu yaşamın oynandığı bir sahnedir. Önemli insan ihtiyaçları ve istekleri kamusal mekanlarda şekillendirilir ve savunulur. Bunlar yapılanmış ve yapılanmamış kamusal mekanın bütününü oluşturmaktadır. Bu bütün içerisinde de önemli yer tutan yapılanmamış kamusal mekanlardan birisi olan parklardır. Parklar, toplumun değişik gruplarının ilgi ve ihtiyaçlarına hizmet eden ve onların boş zamanlannı ve rekreasyonel faaliyetlerini değerlendirdiği mekanlardır. Bu mekan içerisinde kullanıcıların ihtiyaçlarını gidermek amacıyla kullandıkları bazı objeler bulunmaktadır. Bu objeler kent mobilyalarıdır. Kent mobilyaları, bulunduğu mekan içindeki kullanıcılann konfor, bilgi, dolaşım kontrolü, korunma, eğlenme gibi işlevlerine cevap vermektedir. Görüldüğü gibi kent mobilyası bulunduğu mekanın etkin kullanımında önemli bir görev üstlenmektedir. Mevcut olarak bulunan yapılanmamış alanlar içerisinde yer alan kent mobilyalarına bakıldığında, ağır tahribatlara uğramış oldukları görülmektedir. Yapılmış olan bu çalışmanın amacı; kent mobilyalarının etkin kullanım alanı olarak parkların incelenmesi olmaktadır. Park ve kent mobilyalarının, kullanıcı istekleri doğrultusunda incelenmesi amacıyla, örnek bölge olarak seçilen, Maçka Demokrasi Parkı ve Bakırköy-Samatya Sahil Parklarında gerçekleştirilmiş olan anket soruşturması ve tespit uygulaması yoluyla saptanmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, giriş, amaç ve kapsam açıklanmıştır. İkinci bölümde, kentsel mekan içerisinde yer alan yapılanmış kentsel mekan ve yapılanmamış kentsel mekan kademelenmesi incelenmiştir. Kentsel mekan, kentlerde toplu yaşam sonucu ortak yada kişisel gereksinimlerin karşılandığı, toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel yapısına bağlı olarak, zaman IX içinde farklılaşan mekanlardır. Kentsel mekanlar, yapılanmış ve yapılanmamış kentsel mekaniann bütünü olmaktadır. Yapılanmış mekanlar, doğal çevre ve beşeri çevrenin elemanları arasındaki ilişkiden oluşmuş olan mekanlardır. Yapılanmamış mekanlar, insanın yaşantısını sürdürdüğü, üzerinde yapı yapılmış kapalı mekanların dışında kalan, ya doğal durumda bırakılmış ya da tarımsal ve konut dışı dinlenme amaçlarına ayrılmış olan mekanlardır. Yapılanmamış mekanlar, mülkiyet esasına göre, özel ve kamusal mekanlar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Yapılanmamış kamusal mekanlar, toplumun kullanımına açık olan mekanlardır. Bunlar bölgeler- meydanlar, alışveriş mekanları, geçiş alanları ve düzenlenmiş alanlar olarak dört gruba ayrılmaktadır. Üçüncü bölümde, kentsel mekan içerisinde yer alan parklann incelenmesine yer verilip, kentsel mekan içerisinde park hiyerarşisi, parklann tarihsel süreç içinde gelişimi; İlkçağ, Ortaçağ, Yeniçağ(Rönesans) ve Sanayi Devrimi Sonrası parklann gelişimi aynntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca park stilleri hakkında da bilgi verilmiştir. Parklar, kentliler için bir dinlenme alanı olduğu kadar, sosyal ilişkilerin kurulduğu ve güçlendiği alanlardır. Parkların planlanmasındaki amaç; insan-doğa-çevre arasındaki ilişkileri düzenlemek ve insan İçin daha mutlu bir çevre yaratacak biçimde geliştirmektir. Parklar, kent hiyerarşisi içerisinde mahalle parkı, semt parkı ve kent parkı olarak büyüklük ve donatılarına göre sınıflanmaktadır. Parkların tarihsel süreç içerisindeki gelişimine bakıldığında, 19. yüzyıla kadar parklar, soyluların evlerine ait olup, bu alanlar halkın kullanımı için kapalı konumdaydı. Bilinen anlamdaki parklar 19. yüzyılda görülmektedir. Kent parkları, Sanayi Devriminin kent ve sanayi ilişkisi yaratmasıyla bozulan fiziksel ve ruhsal ihtiyaçlann iyileştirilmesi çabasıyla kentlerimize girmiştir. Öncelikle Amerika da Frederick Law Olmsted pek çok park yapmıştır. Park stillerine bakıldığında; klasik stil, doğal stil ve kombine stil olarak üç gruba ayrılmaktadır. Klasik stilde, geometrik bir düzen hakim olmaktadır. Doğal stilde, bahçe ve parka flora hakimdir. Kombine stilde, doğal ve klasik bahçe stilinin bir karışımı yer almaktadır. Dördüncü bölümde, park-kent mobilyası ilişkisi anlatılmıştır. Kent mobilyası sınıflandırılması ve kent mobilyalarının alt yapı ile bağlantılarına göre sınıflandınlması açıklanmıştır. Kent mobilyası, kentsel yaşamı daha zevkli ve anlamlı kılmaya, kentsel konfor ve kentsel estetik yaratmaya olanak veren objelerdir. Kent mobilyalan, değişik etkenlere göre farklı gruplar altında sınıflandırılmaktadırlar; kullanımdaki işlevlerine göre, kentsel dekorasyon açısından ve alt yapı ile bağlantılanna göre üç gruba aynlmaktadıriar. Kent mobilyalan alt yapı ile bağlantılarına göre, alt yapıya bağlı ve alt yapıya bağlı olmayan kent mobilyalan olarak iki gruba aynlmaktadıriar. Alt yapıya bağlı kent mobilyalan; aydınlatma elemanlan, bilgi iletişim ve işaret panoları, telefon kulübeleri, toplu taşım duraklan, meydan saatleri, su öğesi, satış birimleri ve bakım kapaklan olarak alt sınıflara aynlmaktadıriar. Alt yapıya bağlı olmayan kent mobilyalan; oturma elemanları, çöp kutulan, bitki kaplan, üst örtü öğeleri, zemin kaplamaları, ağaç ızgaralan ve koruyucuları, bisiklet parkları, oyun alanı elemanlan ve heykeller olarak alt sınıflara aynlmaktadır. Beşinci bölümde, çalışma alnı olarak seçilen Maçka Demokrasi Parkı ve Bakırköy- Samatya Sahil Parklannın fiziksel durumlanyla ilgili açıklamalar ve park-kent mobilyası kullanımının kullanıcı açısından değerlendirilmesine yönelik yapılan anket çalışması sonuçlan açıklanmıştır. Maçka Demokrasi Parkı; Beşiktaş ve Şişli ilçeleri içerisinde yer alıp, 22.ha'lık bir alanı kaplamaktadır. Park yerleşim alanlan içerisinde, orta ve üst gelir grubunun yoğun olarak yaşadığı bir çevrede yer almaktadır. Parkın etrafı taş duvar ve demir parmaklıklarla çevrilerek sınırlandırılmış bir park özelliğine sahip olmaktadır.Parkın düzenlenmesindeki temel işlev; kentsel işlevler içerisinde, dinlenme-bedensel ve düşünsel eğitim olarak değerlendirilmiştir. Bakırköy-Samatya Sahil Parkı; Bakırköy, Zeytinburnu ve Fatih ilçelerinin kıyı şeridi boyunca uzanmaktadır. Park yerleşim alanlarına yakın olmasına rağmen Sahil Yolu gibi hızlı ve yoğun trafik akışının olduğu bir karayolu tarafından yerleşim birimlerinden kopuk olup, alt, orta ve üst gelir grubunun bulunduğu bir çevrede yer almaktadır. Parkın sınır elemanları, deniz ve Sahil Yolu olmaktadır. Sahil parkı tasarlanırken; bir kıyı kenti olan İstanbul'da kentlinin deniz ile olan ilişkisini maksimum seviyede tutmak, donatı çeşitliliği ile farklı yaş gruplarına hitap etmek ve kullanıcının klasik rekreasyon kullanımlarına ek olarak eğitici kullanımlar oluşturmak amaçlanmıştır. Her iki parkta, parkların ve kent mobilyalarının kullanımlarını incelemek amacıyla, anket çalışması yapılmıştır. Kullanıcı özellikleri ve park, kent mobilyashkullanıcı ilişkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaca yönelik olarak her iki parkta 100'er anket yapılmıştır. Yapılmış olan bu anket, kullanıcıların kişisel özelliklerini, kullanıcıların oturduğu semt ve park kullanım sıklığı ve kullanıcıların park ve kent mobilyalarından memnuniyet, şikayet ve tercihlerini tespit etmek amacıyla oluşturulmuştur. Sonuç ve öneriler bölümünde, beşinci bölümde yer alan anket çalışması sonuçlan karşılıklı olarak değerlendirilmiştir. Yapılmış olan bu değerlendirmeye bakılınca; farklı konumda yer almaları, farklı sosyo-ekonomik yapıya sahip kullanıcı kitlesin© hitap etmeleri ve birinin diğerine göre daha sınırlandırılmış bir mekan olmasına rağmen, en önemli eksikliklerin; bakım, onanm, denetim ve güvenlik olduğu tespit edilmiştir. Bu eksikliklerden ötürü parklarda bulunan kent mobilyalarından memnun olunmamakta ve yeterli olarak görülmemektedirler. Ayrıca güvenlik problemi sebebiyle parkların belli bir saatten sonra kullanımları çok düşük oranlara sahip olmaktadır. Her iki parkında tercih edilme nedenlerine bakınca; her iki parktaki kullanıcılar birbirine benzer sebepler söylemişlerdir. Sadece Bakırköy-Samatya Sahil Parkının kıyı şeridi boyunca yer almasından dolayı burada denizle ilgili aktiviteler söylenmiştir. Her iki parktaki kullanıcılara parkın yeniden düzenlenmesi halinde ilave edilmesini istedikleri sorulduğunda, her iki parkta da ilk sırada rahatsızlık duyulan etmenlerin giderilmesi yer alırken, bir diğeri de parkın tasanmında yer almamasına rağmen, parkın tercih edilme sebepleri içinde bulunan öğelerin tasarlanması yer almaktadır. Sonuç olarak; parklar insanların boş zamanlarını değerlendirdiği alanlardır. Bu nedenden ötürü park içerisinde yer alan tüm donatıların işletiminin düzenli olarak sağlanması gereklidir. Kent mobilyaları kullanıcının ihtiyaçlarını sağlayan elemanlardır. Bu nedenden dolayı park içerisindeki mobilyaların bakımlı ve onarılmış konumda olmaları gereklidir. Çözüm önerileri olarak; 1. Kent mobilyalarının kullanılabilirliğine ve tasanmda kullanılacak malzemenin seçimine özen gösterilmeli, 2. Gerekli olan bakım, onarım ve denetim düzenli olarak sağlanmalı, bunun için ihale yoluyla parktaki donatı elemanlarının iletimi bir firmaya verilerek, firma tarafından tüm bunlar üstlenilmeli, 3. Park genelinde güvenliği sağlamak amacıyla, ilgili emniyet teşkilatının görevlendirdiği bir ekip tarafından güvenlik sağlanmalı, xi 4. Park içerisinde yer alan kafe, çay bahçesi ve otopark alanı gibi yerlerin fiyatları kontrol altında tutulmalı, 5. Park alanında, ana girişlerin olduğu bölümlerde belirli bir form içerisinde yerleştirilmiş olan satış birimleri düzenlenmeli, 6. Mevsimlik çiçekler ekilerek canlılık kazandırılabilinir, Bütün bunların sağlanabilmesi için, öncelikle kullanıcıların eğitilmesi, kentli bilincinin kazandırılması ve kente sahip çıkma düşüncesinin oluşturulması gereklidir.Human beings conducted their residential areas by comunicating with each other since they have been living together. During this process they have set up urban areas where they have a developed communication syles. They liked to live with green though to create more healthy environment and to prevent their physical and mental needs. This need can be provided by increasing parks. When we look at the proportion of constructed and unconstructed areas, we examine that this situation is not good for unconstructed areas. This couses some damages on the quality of social life. For this reason in urban areas it is a need to set public open areas. Public areas is a stage of social life play. Important human needs area shaped in public areas. This includes constructed and unconstructed areas. In this whole parks are one of the most important areas among public areas. Parks are spaces which serves people's needs, provides them to spend their times and their recreational activities. In this spaces there are some objects according to the needs. This objects are urban furnitures. Urban furnitures provides people comfort, information, protection and entertainment. As you see urban furnitures have an important role on using the space they use. We see that most of the urban furnitures are damaged. The aim of this study is exaiming parks as active usage areas of Urban furnitures.To examine the parks and urban furnitures according to the user needs, a questionaire survey has been used for the sample areas, Maçka Demokrasi Park and Bakırköy-Samatya Coast Park. In this study there are 6 sections. In the first section introduction, objective and extent is examined. In the second section the levels of constructed and unconstrucred public areas are examined. Urban spaces are spaces where common or individual needs are provided in the social life. They are a whole of constructed and unconstrucred public areas. Constructed areas are set of natural and social relations. Unconstructed areas are left as naturaly or for agriculture and separated for recreational purposes. Unconstructed areas are divided into 2 according their property; private and public areas. There are 4 groups in this areas; regions-squares, shopping areas, transactional areas and regulated areas. In the third section the park hiyerarchy, historical development process are examined. Parks are areas where social relations are set as well as a relaxing area for users. The objective of parks are to regulate the relations between human beings and nature, and to create an environment where they can live happy. Parks are examining as neighbourhood parks, district parks and urban parks according to their dimensions and decporation. When we look at the development of parks in historical process we see that parks X1U are used by nobles only, not by public. This kinds of parks are seen in the 19th century. Urban parks are based in urban areas to treat the damaged relations between the urban places and industrial areas. Frederick Law Olmsted has set many parks in America. When we look at the park styles we see 3 groups ; classic style, natural style and combined style. Geometric rules are used in classic style, in natural style flora is strong. Combined style is a combination of natural and classical styles. In the fourth section, park-urban furniture relations are being told. Urban furnitures classification and the connections between infrastructure are examined. Urban furnitures are objectives which provides a valued urban life and urban comfort. Urban furnitures are classified in different groups such as according to the using, decoration and connection with infrastructure. According to the connections of urban furniture with infrastructure, there are 2 groups, furnitures connected to infrastructure, furnitures not connected to the infrastructure. The furnitures connected to infrastructure can be sub classified as; illumination elements, telephone booth, public transport stations, square clocks, water element, sales points and care taps. The furnitures not connected to the infrastructure can be sub classified as; sitting elements, rubbish boxes, plant boxes, floor coverings, tree grills, bicycle parks, play ground elements and statues. In the fifth section, there are some informations about physical statues of Maçka Demokrasi Park and Bakırköy-Samatya Coast Park and the results of the questionaire survey of park-urban furniture usage. Maçka Democracy Park is an area covering 22 hectars in the Beşiktaş-Şişli districts. It is in an area where mid and top income people live. The surrounding is covered by stone walls and steel grills. The main function is relaxing, physical and mental training. Bakırköy-Samatya Coast Park is in the coast of Bakırköy, Zeytinburnu and Fatih districts. It is cut from the residantail areas by high traffic lines and used by lower, middle, top income groups. The border is sea and the coast. The main objective is to relate the users with sea, to be used by differents age groups, some training tools in addition to the recreational activities. In both parks to examine the usage of parks and urban furnitures a questionaire survey is implemented. It is studied for finding the users' properties and relations between users and urban furnitures. In each park 100 questionaires are done. This questionaire is done to find out the properties of the users, how many times they use them, the satisfaction of users and their needs. In the conlusion and recommendations section, the survey results in the fifth section are compared. When we look at this comparision, although they are in different areas, and have got different user groups, the main common lacks are; care, audit and security. For this reasons, they are not being used effectively. When we look at the reasons of choosing these parks, we see there are similar reasons. Only the difference is the activities related to the sea in Bakırköy-Samatya Coast Park. When we asked them what else they like to see in the park areas, the first thing is to avoid the things users do not like and to design the elements in the park areas. As a result, parks are areas where people spend their times. For this reason, all the elements in those areas must work regularly. Urban Furnitures provides people's needs. For this reason they must kept well, cleaned for users. XIV Here are some solutions; 1. To care to choose useful furnitures and the elements in design. 2. To provide all audit services, the administration must be given to another company. 3. Security must be provided 4. To control the costs of carparking or recreational areas. 5. To provide sales points in front of the park area. 6. To feed plants to get a activity For providing all these services, first of all the users must be trained, to have an urban living style quality and to own the urban areas.