Tersine Lojistik Ve Atık Kızartma Yağları Geri Kazanım Ağı Tasarımı

Abstract

Gittikçe öneminin artması beklenen, ürün geri kazanımı için kullanılmış ürünlerin tüketiciden üreticiye doğru hareketlerinin ve ilgili bilgi akışlarının yönetimi süreci olarak tanımlanan tersine lojistik, tedârik zinciri süreçlerinden biri olarak akademik çalışmalarda yerini almıştır. Bu çalışmada geleneksel tedârik zinciri yaklaşımından kapalı çevrim tedârik zinciri yaklaşımına geçişi sağlayan tersine lojistik kavramı, atık kızartma yağları kapsamında incelenmiş ve Türkiye’de atık kızartma yağları geri kazanımı için ağ tasarımı örneği yapılmıştır. Konunun kavramsal olarak ele alınmasından sonra, atık kızartma yağlarının geri kazanımına ilişkin olarak Türkiye’deki durum incelenmiş ve Türkiye için atık kızartma yağları geri kazanım ağı önerilmiştir. Karışık tamsayılı doğrusal programlama kullanılarak önerilen geri kazanım ağı tasarımı modellenmiştir. Modeldeki amaç, atık kızartma yağlarının geri kazanımı ile elde edilecek gelir ile belediye toplama noktalarından imha tesislerine ve ikincil pazarlara kadar olan süreçte oluşacak giderler arasındaki farkı enbüyükleyecek en uygun ürün akışlarını sağlayan geçici depo, geri kazanım merkezi ve ikincil pazar konumlarını belirlemektir. Sözü edilen giderler, geçici depo sabit mâliyetleri, geri kazanım tesisi sabit ve işleme mâliyetleri, taşıma mâliyetleri ile atıkların bertaraf mâliyetleridir. Model, GAMS optimizasyon programı ile çözülmüştür. Varolan sistemle toplanan atık kızartma yağı miktarı ve oluştuğu tahmin edilen atık kızartma yağı miktarının % 10, % 20, % 50 ve % 100’ü dikkate alınarak 5 senaryo oluşturulmuştur.Reverse logistics, expected to be more important in the near future, are considered as the process of managing all of the flow of returned products and information from customers to manufacturers in order to get recovery from used products. It can be regarded as one of the processes of supply chain. In this study, reverse logistics which changes traditional supply chain approach to closed-loop supply chain is investigated on used frying oils and a recovery network is designed for used frying oils in Turkey. After theoretic examination of the subject, the system of collecting used frying oils in Turkey is investigated and a new system is proposed. Recovering network is designed for the proposed system in Turkey. For this purpose the recovering network is designed by using mixed integer linear programming model. The purpose of the model is to provide the optimal flow of used frying oils from municipal collection points to secondary markets or destruction centres by maximizing difference between the revenue from secondary markets and the related costs such as transportation costs, fixed costs and destruction costs while determining optimal locations of temporary depots, recovery centers and secondary markets. The model is solved using GAMS optimization program. By using amount of used frying oils which are collecting with present system and % 10, % 20, % 50, % 100 of estimated used frying oils, 5 scenarios are made.