Kent Mekanının Dönüşümünde Kullanıcı- Kent Etkileşiminin( Deneyimin) Edebi Metinler Üzerinden İrdelenmesi; Beyoğlu Örneği

Abstract

Bu tez çalışmasında kent mekanının tasarımı ve sürdürülebilirliği sürecinde, kullanıcı ve kent arasındaki etkileşimin (deneyimin) ne ölçüde etkin olduğu araştırılmıştır. Çalışma, tasarım sürecine etkiyebileceği düşünülen bazı kavramların ip uçlarını da beraberinde getirmiştir. Kent ve kullanıcısı arasındaki etkileşimin analizi, yerleşik yaşamın bu iki aktif öznesinin, varlıklarını olumlamak üzere birbirlerine ihtiyaç duyduklarını doğrular niteliktedir. Etkileşimin doğal sonucu olan deneyimleme durumu ise, kent mekanının sürdürülebilirliğine ve dönüşümüne etkiyen önemli bir veri olarak karşımıza çıkmaktadır. Yazarların herhangi bir tasarım sorumluluğu ve tasarımcı kaygısı gütmeden kaleme aldıkları edebi metinler, kişisel deneyimlerin özgür ifadelerini de bünyelerinde barındırırlar. Kent mekanının değişik kullanıcılarla tanımlanan, farklı zaman aralıklarındaki deneyim ifadelerini incelemek üzere, aktarım biçimlerinden edebiyat ve edebi metinlerin seçilmesinin öncelikli nedeni budur. Beyoğlu Bölgesi’nin 1870-2000 yılları arasındaki , 4 farklı kullanıcı grubunu kapsayan ve her biri kendi döneminde kaleme alınmış edebi metinlerden, her bir döneme ait ‘kullanıcı / kent-mekan / deneyim’ ifadeleri kullanıcı- mekan etkileşimi okumasını daha net bir şekilde ortaya koymak amacıyla ayrıştırılmıştır. Ayrıştırılan deneyim ifadeleri üzerinden yapılan okuma, kent-kullanıcı etkileşiminin mekanın dönüşümü sürecindeki etkisini izlenebilir kılmakta ve deneyim olgusunun, kent mekanının sürdürülebilirliği ve tasarımı sürecindeki konumunu tartışmaya sunmaktadır.

In this thesis work, the rate of effectiveness of the user- city intersection in the process of urban design and sustainability is investigated. The study has put forth several concepts that seem to affect the urban space design process. The analysis of the intersection between the city and the user, verifies that these two actors have a need for each other to justify their mutual existance. The act of experiencing, as a natural cocequence of this intersection, stands as a rather critical input effecting the transformation and sustainability of urban space. The literary texts written by authors who neither take a design responsibility nor have design anxiety, are the face expressions of their personal experiences. This has been the main motive for choosing literature and the literary texts to study the statements of experiency, described by changing users in different time intervals. The user/ city-space/ and the experiencing statements, taken from literary texts which are written in 4 different eras with different user groups in the Beyoğlu region between 1870- 2000 have been disintagrated. The reading made over the experiencing statements clarifies the affects of the user- city interaction on the transformation process of space and starts a discussion on the role of the experiencing statements upon the design process, and sustainability of the urban space.