Çok Boyutlu Liderlik Teorisinin Türk İnşaat Sektöründe Uygulanabilirliği

Abstract

İnşaat sektöründe gerçekleşen büyümenin bir sonucu olarak, işletmelerin rakiplerinin önüne geçme arzusu artmakta ve yönetsel yetkinlikler önem kazanmaktadır. Buna bağlı olarak etkin liderlik günümüz işletmelerinin en önemli hedeflerinden biri haline gelmiştir. Liderin başarıdaki önemli rolü nedeniyle, liderlik konusu merak uyamdırmıştır ve literatürde bu konuyu açıklığa kavuşturmaya yönelik teoriler yer almaktadırr. Bu teoriler 4 grupta toplanır, bunlar; özellikler teorisi, davranışsallık teorileri, durumsallık teorileri ve durumsallık sonrası modern teorilerdir. Durumsallık teorileri, liderliğin gerçekleştiği ortam koşullarını belirleyici olarak kabul etmesi ve liderin davranışlarını bu koşullara göre şekillendirmesini temel alması dolayısıyla, kendisinden önce gelen liderlik teorilerinden ayrılır. Bu konseptin inşaat sektörüyle paralellik göstermesinin nedeni, proje bazlı üretim yapılması nedeniyle koşulların değişken olmasıdır. Farklılaşan koşullar, inşaat projesine liderlik edenlerin bu değişken koşullara uyum sağlamasını gerektirir. Çok Boyutlu Liderlik teorisi ise; “liderlik stili” ve “takipçilerin gelişim düzeyi” değişkenlerini esas alan bir durumsallık teorisidir. Görev bazlı liderlik yaklaşımını benimsemesi dolayısıyla bu teorinin, inşaat sektörünün gerektirdikleri ile uyum sağlayacağı fikrinden yola çıkılmıştır. Çünkü inşaat sektörü proje bazlı üretim sebebiyle geçici organizasyonel nitelik taşır ve bununla birlikte alt yüklenicilik uygulamalarının yaygın olması da, sektörde liderlik uygulanmasını zorlaştırır. Ancak görev düzeyinde liderlik geliştirmek yoluyla, inşaat sektörünün proje hakim yapısı içerisinde liderlik modeli uygulanabilir. Bu bağlamda tez çalışmasında ÇBL teorisinin inşaat sektöründe uygulanması konusu literatür çerçevesinde incelenmiş ve uygulanan anket yoluyla Türk inşaat sektöründe ÇBL teorisine uygun liderlik davranışının uygulanabilirliği ölçülmüştür. Bunun için, hazırlanan anket formu yapım alanında faaliyet gösteren inşaat firmalarının her kademeden yöneticilerine uygulanmıştır. Anket katılımcılarına inşaat projesi yapım sürecinin içerdiği bazı durumlar verilmiş ve bu durumlar karşısında nasıl bir liderlik davranışını benimsedikleri nedenleriyle birlikte araştırılmıştır. Sonuç olarak, Türk inşaat sektöründe ÇBL teorisine uygun liderlik davranış stilinin uygulanabilir olduğu ve uygulanması halinde elde edilecek avantajlar ve uygulamanın önündeki engeller ortaya koyulmuştur.

As a consequence of the growth in the construction indstry, managerial competencies become crucial. Therefore, effective leadership has become one of the most important issues for an organization. The role of the leader towards the achievement is important. For this reason, a large number of different leadership theories has been developed. Leadership theories are gathered in 4 main groups; trait theory, behavioural theories, contingency theories, modern leadership theories. Due to focusing on situational conditions, contingency theories differ from the previous leadership theories. This consept meets the requirements of the construction industry. Because, construction industry is a project based industry in which the conditions are flexible. In order to maintain the balance, the leader must be flexible too. SL theory is a contingency theory which focus on “leadership style” and “level of follower development”. According to the SL theory, task-centered leadership is applied by the leader, which is suitable for the construction industry’s project based nature. In this context, the implementation of SL theory in construction industry is examined through the literature and a survey study is conducted. The aim of the survey is to search the implementation of the leadership behaviors (based on the SL theory) in Turkish construction industry through the sample of leaders from different executive positions. In the survey, the main cases from the construction phase of a project are given and the respondents were asked to indicate the best leadership style depending on the cases. As a consequence, the leadership behaviors based on the SL theory are applicable in Turkish construction industry. Also the advantages and the obstacles of the implementation are presented in the study.