Liderlik Etkinliğinin Ölçümü İçin Bir Model Önerisi

Abstract

Kalite anlayışının geçirdiği evrelere paralel olarak liderlik ve yöneticilik konusuna bakış açısı da zaman içinde büyük değişime uğramıştır. Klasik organizasyon döneminde çalışanlardan maksimum verimi almak için çalışan yöneticiler neo-klasik yönetim yaklaşımında çalışanların kas gücünden olduğu kadar bayin gücünden faydalanmaya çalışmışlar; modern organizasyon döneminde ise yönetim olgusuna bir sistem olarak bakıp bu sistemin içinde bulunabileceği çeşitli durumlar için çeşitli davranış şekilleri geliştirmişlerdir. Yöneticiler ve liderler çalışanlarıyla birebir ilişkide bulundukları için yönetim ve motivasyon birbirinden ayrılamayan iki konu başlağı olarak tezde yer almıştır. Motivasyon ve liderlik teorileri de organizasyonel değişime paralel olarak gelişim göstermiştir. Motivasyon teorilerini kapsam ve süreç teorileri; liderlik teorilerini ise özellikler, davranışsal ve durumsal teoriler olarak sınıflandırmak mümkündür. Organizasyonlarda liderleri etkileyen unsurlar arasında kültür, güç kullanımı ve organizasyonel değişim ve gelişme sayılabilir. Dünyada verilen kalite ödülleri içinde sorgulanan ortak konulardan biri olan liderliğe modern yaklaşımlarda liderler bir kişilik, davranış ve stil olarak bir bütün halinde incelenmektedir. Şirketlerin de en çok üzerinde durduğu konulardan biri olan liderliğin etkinliğinin ölçümü için liderliği 360° değerlendiren anketler kullanılmaktadır. Liderlik etkinliğinin ölçümü için önerilen modelde de liderlerin kendini ve etrafı ndakileri geliştirme becerisi, iletişim kurabilme yeteneği, iş yapma tarzı ve iş ortamındaki davranışı, ""etrafı ndakilere iyi örnek olması, rol model oluşturması, karar verme stili, kriz yönetimi ve baskı altında davranışı, müşteri odaklı düşünce tarzı, çalışanlarını ödüllendirmesi, planlama yeteneği, problem çözme yaklaşımı, takım oluşturabilme becerisi, çalışanlarının ona ulaşabildiği, konusunda uzmanlık derecesi, yönlendirme konusundaki başarısı ve şirketiyle kendini özdeşleştirmesi konularında başarı derecesi hem kendisi, hem astları, hem üstleri hem de kendisiyle aynı organizasyonel kademede bulunan diğer yöneticiler tarafından ölçülmesi öngörülmektedir.