Otoyol girişi denetimi

Abstract

Bu çalışmada, şehir içi ulaşımında önemli rol oynayan, otoyolların kapasitelerini daha verimli kullanabilmek için geliştirilmiş olan kapasite paylaşım yöntemlerinden otoyol girişi denetimi konu edilmiştir. Öncelikle otoyol kapasitesinin verimli kullanımının önemi ve gerekliliği üzerinde durulmuştur. Günümüzde dünyanın pek çok yerinde kullanılmakta olan kapasite paylaşım yöntemleri, örnekleri ve sonuçlarıyla tanıtılmıştır. Bu yöntemlerden biri olan otoyol giriş denetimi ele alınmış, türleri, üstünlükleri, sakıncaları anlatılmıştır. Dünyadaki uygulamaları ve sonuçlarından örnekler verilmiştir. Son olarak Boğaziçi köprüsü sabah zirve saati kapasite kullanımım belirlemek için yapılan gözlem irdelenmiştir. Bu gözlemin Beylerbeyi katılım kesiti giriş ve anayol, köprü çıkış kesiti anayol sabah zirve saat taşıt sayım verileri kullanılmıştır. Anadolu yakası Beylerbeyi girişi taşıt sayım verileri değerlendirilerek girişin otoyol üzerindeki etkisi gösterilmiştir. Beylerbeyi girişi için giriş denetimi çeşitlerinden Talep-Kapasite giriş denetimi önerilip denetim hacimleri belirlenmiştir. Talep- Kapasite giriş denetiminde otoyolun kapasitesinden, yolu kullanmakta olan akım hacmi çıkarılarak bulunan akım hacmi kadar taşıtın girişten otoyola katılmasına izin verilir. Bu giriş denetimi yöntemi uygulandığında gerçekleşecek gelişmeler ortaya konmuştur. Boğaziçi köprüsü Avrupa yakası kapasite kullanımı belirleyebilmek için gişe verileri incelenmiştir. Akşam zirve saatte köprü kapasitesinin sabah zirve saatteki kadar verimli kullanılamadığı gösterilmiştir. Bu verimsizliği gidermek ve köprü kapasite kullanımım daha da verimli hale getirmek için giriş denetimi önerilmiştir.

This thesis is about a capacity allocation method, ramp metering, which improves freeway capacity method. Firstly efficiency and importance of freeway capacity usage has been shown. All the capacity allocation methods that are used are introduced and examples, results of these methods are shown. Ramp metering, which is also a capacity allocation method, is also introduced with methods, examples, advantages and disadvantages of usage. At the end, an observation data, which were collected to optimize capacity usage of The Bosphorus Bridge in the morning peak hour, are used for ramp metering. From this observation data, freeway, ramp vehicle counts at Beylerbeyi ramp and freeway counts at the end of the bridge are used. By using Beylerbeyi ramp and freeway counts the effect of ramp on freeway is shown. Demand-Capacity method, which is one of ramp metering method, is chosen for Beylerbeyi ramp and metering rates are calculated by this method. Demand-Capacity method calculates metering rates by subtracting upstream flow from capacity of freeway. Results of ramp metering at Beylerbeyi are also included. Toll counts are used to calculate afternoon peak hour bridge capacity usage and shown that afternoon bridge capacity usage is less efficient than morning peak. Ramp metering is suggested to avoid this gap and to improve efficiency of bridge capacity usage.